Archive for October, 2005
Medio Ambiente paraliza planes de minicentrais hidroeléctricas
October 27, 2005 9:43 am - 169 ViewsNada máis poñerse ao fronte do departamento autonómico de Medio Ambiente, Manuel Vázquez ordenou aos seus servizos xurídicos que revisasen «un a un» todos os proxectos de minicentrais hidroeléctricas, especialmente os autorizados no último tramo do mandato de Manuel Fraga.
Este traballo previo asemella concluír, pois Vázquez anunciou onte ante o Parlamento a súa intención de suspender definitivamente a concesión de 24 plantas e de negociar unha moratoria para outras trece xa autorizadas aínda que pendentes dalgún tramite.
É verdade que xa no estrado, ante o pleno, o seu discurso non pasou dos termos da probabilidade e se diluíu na especulación para expresar as súas intencións de paralizar estes proxectos. Pero tanto o grupo do Bloque, socio no Goberno bipartito, coma o gabinete do conselleiro deron a suspensión por asine e definitiva, aínda que a Xunta negouse a facilitar á prensa os datos relativos á localización das presas implicadas.
O único claro é que a suspensión non afectará de momento a encoros que están en obras, como o de Touro e o de Vina de Cruces, contra os que existen resolucións xudiciais dictadas en primeira instancia, aínda que recorridas, que declaran nulas as concesións. O que si se freou en ambas actuacións é a expropiación de novos terreos.
O responsable de Medio Ambiente denunciou durante a súa intervención o «furor licitador» de minicentrais hidroeléctricas no que incorreu o Goberno de Fraga nos seus últimos días. «Non é normal que un tramite que habitualmente dura entre dous ou tres anos, realizásese en dous ou tres meses», deplorou.
De igual modo, sacou a colación a sobreexplotación dos ríos galegos, sobre todo o Ulla e a súa principal afluente, o Diga, que soportan 15 e 20 proxectos, respectivamente. «Caos e anarquía -espetou Vázquez aos deputados do PP-, esa foi a súa política de augas».
O voceiro popular, Jaime Castiñeira, consumiu os seus turnos de réplica sen gastar nin unha frase na polémica das minicentrais, se ben recomendou ao conselleiro socialista que «non se fíe» dos aplausos do BNG ao facer este tipo de anuncios, porque «hoxe aplauden e mañá están pedindo a súa dimisión».
A nacionalista Ana Pontón, tras denunciar a «dilixencia nunca antes vista» na concesión de minicentrais, aplaudiu a moratoria, ao igual que fixo a voceiro socialista, Laura Seara. Tanto unha como a outra non dubidaron en lembrar durante o pleno o ocorrido na desembocadura do Xallas, onde primeiro se promoveu un encoro e despois Fraga inaugurou unha cascada que se pode ver unha hora á semana.
Medio Ambiente paraliza todos los planes de minicentrales hidroeléctricas
Iniciativa Lexislativa Popular pola Defensa dos Ríos Galegos
Coordenadora Galega para a Defensa dos Ríos (COGADER)
Proxecto Ríos
Plataforma para a defensa do Alto Ulla
Plataforma de defensa da Férveda de Entrecruces
Categories: Noticias Quentiñas
4 Comments »
Nelson Quinteiro en Ordes e Coruña
October 25, 2005 8:33 pm
Categories: Móvete, participa
2 Comments »
SENTEZA
Tras a realización das tres Vistas Preliminares de Córdoba, Salamanca e Barcelona, o día 22 de outubro, celebrouse en Madrid o "Tribunal Internacional de Opinión para xulgar as políticas de Débeda Externa" coa finalidade de enxuizar a responsabilidade do goberno español, as empresas transnacionais españolas e as institucións financeiras internacionais en relación cos danos causados pola chamada Débeda Externa nos pobos do sur.
Esta débeda produce prexuízos dende unha perspectiva estritamente económica, empobrecendo aos pobos; dende unha perspectiva de deterioro do medio ambiente e entorno natural, cuio dano trasmítese ás futuras xeracións; e dende unha perspectiva que fractura a convivencia e a organización política, impedindo un desenvolvemento democrático dos pobos e danando a sociedade con grave prexuízo e sufrimento dos sectores menos favorecidos.
Sobre estes puntos versaron os debates, as exposicións dos testemuñas, peritos, e os argumentos defensivos ou xustificativos e sobre os mesmos, o Xurado emitiu un veredicto, tras o cal, este
TRIBUNAL INTERNACIONAL DE OPINIÓN PARA XULGAR A DÉBEDA EXTERNA
Formula, EN NOME DOS POBOS QUE SOPORTAN A DÉBEDA EXTERNA e de todos os cidadáns e cidadás solidarios cos mesmos, esta SENTENZA que declara probados os seguintes FEITOS:
1. Constatamos que o monto da denominada "Débeda Externa" foise acrecentando de forma vertixinosa nas últimas décadas e que supón un claro obstáculo para o desenvolvemento dunha vida digna dos pobos.
2. Constatamos que o pago da Débeda Externa cobra diariamente a morte de persoas e é unha das maiores causas da violencia estrutural e da violación sistemática dos Dereitos Humanos da maior parte da poboación mundial.
3. Constatamos que dita débeda é ILEXÍTIMA xa que:
* Está pagada con creces.
* Os interese son usureiros
* Concedeuse a gobernos dictatoriais e corruptos sen consultar nin repercutir ás súas poboacións, xa que estes se destinaron a proxectos improductivos, compra de armamento ou desviáronse a contas persoais en países do Norte e paraísos fiscais.
* É utilizada como instrumento de saqueo permanente do Sur e como medio de presión para impoñer políticas neoliberais que o mantén entrampado nun ciclo de dependencia e de máis débeda.
4. Constatamos a existencia dunha DÉBEDA do Norte CONTRAÍDA COS POBOS DO SUR que é moito máis profunda e que abarca os valores, o desenvolvemento das persoas e as comunidades e que lexitima os sistemas de dominación e sometemento dos pobos. O problema da débeda é un problema de PODER e de inxusta distribución dese poder a escala mundial, nacional, comunitaria e moitas veces, familiar.
5. Constatamos que a débeda do Norte abarca a inmensa DÉBEDA HISTÓRICA, contraída tras máis de cincocentos anos de saqueo e destrución, avasallamento político e cultural, escravitude e sometemento perpetuado ata o presente por un sistema e ordenamento mundial que ha institucionalizado a inequidade, o roubo, a mentira e a impunidade.
6. Constatamos que os países do Norte xeraron unha DÉBEDA ECOLÓXICA a cal ten importantes impactos sociais e medioambientais, impide a soberanía alimentaría, contamina o aire, o auga e o chan, provoca enfermidades poñendo en perigo de forma grave a saúde pública, e supón unha transferencia de carga para as xeracións futuras, ademais de comprometer seriamente a supervivencia do planeta.
7. Constatamos asimesmo unha DÉBEDA SOCIAL pola violación sistemática dos DEREITOS HUMANOS incluíndo os dereitos á vida, ao traballo e un salario digno, a seguridade social, a educación, a saúde, o acceso aos medios de subsistencia, a alimentación, auga potable, a vivenda, o dereito a non sufrir desterro, dereitos ao desenvolvemento e á paz.
8. Constatamos a existencia dunha DÉBEDA POLÍTICA de vasta dimensión xa que moitos países teñen usurpada os seus dereitos á vida, á soberanía e á autodeterminación.
9. Constatamos unha DÉBEDA CULTURAL polo transvase de valores e perversión do linguaxe que converte aos acredores en supostos debedores; o roubo e o saqueo en interdependencia e globalización; a humillación e a auto-complacencia en axuda e cooperación.
10. Constatamos que o goberno español así como o Fondo Monetario Internacional e o Banco Mundial participaron na comisión de actos internacionalmente ilícitos, dando apoio a réximes criminais, dictatoriais e autoritarios cando están obrigados polo dereito internacional a respectar e facer respectar os dereitos humanos.
11. Constatamos que o Goberno español, así como a Unión Europea no seu conxunto, pon serias trabas á libre circulación dos traballadores inmigrantes e viola o Conveño de Xenebra para refuxiados, mentres impoñen ao Sur a libre circulación de capitais e mercancías, a través do FMI, a OMC, o BM e a OECD. A inmigración prodúcese pola causa das desigualdades económicas entre os países empobrecidos que teñen, sen embargo, que destinar gran parte dos seus recursos ao pago da débeda externa. Así, condénase a boa parte da poboación mundial a unha situación sen saída. Nin nos países emisores de inmigrantes nin nos receptores atopan unha posibilidade para saír das condicións de extrema pobreza que afrontan.
12. Constatamos que o goberno español aumentou a partida dos presupostos xerais do Estado destinada aos cretos FAD (Fondos de Axuda ó Desenvolvemento) nun 63,5% respecto ao último ano. Con elo, segue utilizando mecanismos de suposta "axuda" que perpetúan a xeración de Débeda Externa e serven á internacionalización da economía española.
13. Constatamos que o goberno español utiliza o gasto público e mecanismos públicos de apoio á exportación como a CESCE (Compañía Estatal de Seguros de Creto á Exportación) para impulsar actividades de empresas transnacionais españolas que comportan impactos ambientais, económicos e sociais moi negativos nos países destinatarios da Inversión Estranxeira Directa española. Así mesmo constatamos a total pasividade e indiferencia do goberno español ante casos de denuncias pola violación dos dereitos humanos e procesos xudiciais contra empresas transnacionais españolas tales como Repsol-YPF, Endesa, Unión Fenosa, Iberdrola, Gas Natural, BBVA, Grupo Santander, A Caixa, Augas de Barcelona, Abengoa, FCC, ACS-Dragados, etc.
14. Constatamos que de levarse a cabo a cancelación da Débeda Externa do goberno español ao ritmo establecido actualmente, o 4%, precisariamos 25 anos para alcanzar a cancelación total.
Estes feitos expostos no Tribunal Internacional de Opinión para xulgar a Débeda Externa, constitúen unha violación grave do Dereito Internacional e as súas normas e corpos legais, tales como a Declaración Universal dos Dereitos Humanos, o Conveño 169 da Organización Internacional de Traballo (OIT) sobre os pobos indíxenas e orixinarios, o Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais, o Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos, o Dereito á Autodeterminación dos Pobos, así como de leis e normas de carácter nacional e internacional, tales como o Conveño sobre Biodiversidade ou o Protocolo de Kioto.
Por elo condénase ao Goberno español, ás institucións financeiras e comerciais internacionais así como ás empresas transnacionais españolas a:
1. Recoñecer política e xuridicamente que as mulleres e homes dos países do Sur son suxeitos de dereito. Débese garantir satisfactoriamente os dereitos de todas as vítimas da globalización capitalista á verdade, a xustiza e a reparación integral.
2. Executar as políticas necesarias para abolir a débeda externa. Prohibir calquera política económica que teña repercusións negativas sobre outros países, e que poña en perigo a vida dos cidadáns ou impida a satisfacción das súas necesidades básicas (soberanía alimentaría, educación, saúde, vivenda digna, auga potable, soberanía cultural, etc.).
3. Instalar unha moratoria, sen acumulación de intereses, no cobro da débeda dos 82 países do estado español co fin de realizar Auditorías Públicas Integrais e participativas para determinar a ilexitimidade da débeda esixida.
4. Abolir de forma inmediata e incondicional todas as débedas impagables e ilegítimas. Establecer un calendario de compromisos para adoptar un proceso que amose a verdade e as responsabilidades políticas e xudiciais daquelas persoas e/ou institucións que permitiron, fomentaron e fixeron uso dos cretos ilexítimos. Restituír os danos causados e indemnizar ás vítimas.
5. Recoñecer a débeda ecolóxica adquirida cos países empobrecidos - o que implica pedir publicamente perdón polos danos causados -, establecer mecanismos para a súa restitución e aplicar políticas que eviten a súa xeración.
A prohibición de inversións públicas e privadas en proxectos que non cumpran os estándares ambientais, laborais e sociais. A derrogación de todas aquelas políticas que fomentan un modelo de produción, transporte e consumo, dependentes da importación de enerxías non renovables ou a utilización de espazos ambientais fóra do noso territorio.
A cancelación de todos os mecanismos de flexibilidade que permitan incumprir os compromisos adquiridos de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro.
6. Establecer, nos ámbitos que proceda, reparacións e responsabilidades xudiciais, civís ou penais, pola xeración de débedas ecolóxicas, sociais e políticas.
A creación dun fondo de compensación polos danos producidos a causa da débeda ecolóxica adquirida polo goberno español, as súas institucións públicas e as empresas privadas.
7. A eliminación dos cretos FAD (Fondo de Axuda ó Desenvolvemento) como instrumento de Axuda Oficial ó Desenvolvemento (AOD), o peche da CESCE (Compañía Española de Seguros de Creto á Exportación) e o cese inmediato das súas actividades, así como a non contabilización da cancelación da débeda como AOD.
8. A non utilización dos mecanismos públicos para xerar nova Débeda Externa ou de apoio á exportación para impulsar actividades de empresas transnacionais españolas.
9. Executar políticas efectivas para a prohibición do comercio armamentístico, así como a redución radical do gasto público militar. Ademais do non apoio a leis que fomentan a impunidade e as violacións dos dereitos humanos.
10. A incorporación dos puntos expostos anteriormente na Lei reguladora do tratamento da débeda externa, actualmente en tramite no Parlamento español, así como nos Presupostos Xerais do Estado.
11. Promover no ámbito internacional o non recoñecemento tanto da débeda externa multilateral como da privada, e proceder ó desmantelamento das institucións internacionais, tales como o Banco Mundial, o Fondo Monetario Internacional e a Organización Mundial de Comercio.
12. Replantexar completamente o concepto de débeda externa para que os países mal chamados debedores sexan considerados acredores e os países xeradores de Débeda Ecolóxica, Social e Política, como o Estado español, sexan considerados debedores.
13. Garantir o dereito á información e o dereito a informar dos cidadáns mediante lexislacións que poñan fin á concentración de medios e favorezan á prensa sen animo de lucro.
14. Encamiñar todas as políticas públicas e privadas cara unha profunda transformación do sistema económico capitalista.
Ordenamos a todas as autoridades e funcionarios que cumpran e fagan cumprir a presente sentenza contra a que non cabe recurso algún.
E así declarámolo e asinamos en Madrid, a 22 de outubro de 2005.
Asinado, os xuíces:
- Juana Calfunao (Lonko da Comunidade Mapuche Xoán Paillalef, Comisión Ética contra a Impunidad, Rede de Defensores Comunitarios, Chile),
- Itziar Ruiz Jiménez (Profesora de Relacións Internacionais da Universidad Autónoma de Madrid),
- Carlos Berzosa (Reitor da Universidad Complutense de Madrid).
- Félix Pantoja (Vogal do Consello Xeral do Poder Judicial).
O Xurado Popular fallou de forma unánime que os acusados son culpables de todos os delitos imputados e acusacións realizadas pola campaña ¿Quen debe a quen?. Este xurado estiven composto por Rosa Regás (Directora da Biblioteca Nacional), Carlos Taibo (Profesor de Ciencia Política na UAM), Javier Ortiz (Periodista), César Carrillo (Expresidente do sindcato USO de Colombia, exiliado), Eunice Khanyssa Mabyeka (Jurista, Membro da Asociación de Estudios Africanos e Panafricanismo), Chini Roda (Teóloga, Membro de Católicas polo Dereito a Decidir e do colectivo Somos Igrexa), Gemma Tarafa (Activista contra a Débeda Externa, Observatorio de l a Débeda na Globalización), Jorge Fonseca (Profesor de economía da UCM) e Begoña Lalana Alonso (Avogada, membro da xunta da Asociación Libre de Avogados).
Categories: Noticias Quentiñas
No Comments »
Campaña polo tren de cercanías en Betanzos
October 24, 2005 4:51 pmA presenza do infrautilizado apeadeiro de Elviña no campus coruñés e o elevado número de mozas e mozos da bisbarra das Mariñas que estuda nos diversos centros de Coruña e Ferrol (en estudos universitarios, ciclos superiores, conservatorio e demais) é o detonante da campaña, toda vez que a saturación do transporte por estrada evidencia o illamento de Betanzos e a súa comarca a respeito da Coruña ou Ferrol no que a transportes públicos atinxe e non garante a rapidez suficiente nas conexións. Un ferrocarril metropolitano, un servizo de cercanías neste corredor Coruña-Betanzos-Ferrol serviría para todos os estudantes que precisan desprazarse e tamén para todos os cidadáns que teñan que desenvolver xestións, trámites ou traballar nos arredores deste corredor.
A campaña, baixo o rótulo evidente de Tren de cercanías XA desenvólvese ao abeiro dunha campaña emprendida por Galiza Nova da comarca da Coruña en prol dunha mellora substancial do Plano de Transporte Comarcal aprobado nos derradeiros compases do Governo Fraga e terá continuidade ao longo dos vindeiros meses a través de diferentes actividades, entre as que se inclúe a edición de cartaces, folletos e colantes ou varias iniciativas parlamentares nos foros onde o BNG conta con representación.
Categories: Noticias Quentiñas
10 Comments »
Masa Crítica
October 21, 2005 3:58 pmXa temos hora para a primeira Masa Crítica da Coruña: 19:30. Do venres 4 de novembro. Axunto correos-e. aclaratorios e arquivos en formato de imaxe .jpg do cartel e do panfleto. Os arquivos son orixinariamente .pdf. Pero non sei como axuntar na bitácora pdf ou como compartilos en liña así q se me ocorreu convertelos en jpg. e gardalos en Yahoo fotos. Espero q se lea o texto. De tódolos xeitos se alguén quere os arquivos en .pdf q nolos pida a colectivoeixo@yahoo.es. Animádevos a colle-la bici. Vémonos.
Boas,
Na pasada Xuntanza da Plataforma polo tte. público e sustentable da Coruña do xoves 20 de outubro acordamos apoiar a Masa Crítica do vindeiro venres 4 de novembro. Axunto información sobre a mesma en dous correos-e. e arquivos pdf. Cando se saiba a hora exacta volo diremos. Espallade esta proposta se a apoiadas.
Saúde.
Diego.
Colectivo Peonal e Ciclista EIXO
Apdo. 1.285
15080 A Coruña
colectivoeixo@yahoo.es
www.terra.es/personal2/colectivoeixo/
manel malde escribió:
Esto é unha proba de lista de correo que estou facendo. vou mandar dous ou tres mais.
Este mensaxe deberia de chegar as persoas que estan no grupo mcc.
Os carteis non son definitivos, non os peguedes ainda. Faltan as correcións ortograficas e gramaticales (eu teño faltas dos dous tipos en todos os idiomas que falo)
A idea que teño é enviarvos o definitivo en dous ou tres dias e que cada un imprima os que poda, como poda, (color, bn, fotocopias etc) e
os pegue onde poda e como poda.
Sitios que non debemos esquencer son as tendas de bicicletas, universidade, biblioteca e bares, moitos bares ¿?
Se queredes podemos repartirmos zonas da cidade, por proximidade ó traballo ou vivenda. E se non coas bicis non temos problema, podemos empapelar a coruña en moi pocuco tempo.
adjunto tres archivos, dous carteis e un cartaz diptico pa poñer nas bicis aparcadas e dar a os peatóns o dia 4 de novembro.
Insisto non os saquedes a a rua, faltan por correxir cousas.
O cartaz ten que imprimirse a duas caras e logo se dobra.
eu podo facer unha boa tirada no chollo, sobre todo do cartaz diptico. Carteles en A3 podo sacar unhos cantos. O rollo e saber cantos somos pra pegalos e cantos poderia pegar cada un.
saludos e falamos.
EIXO escribió:
manel malde escribió: De: "manel malde"
Para: "EIXO"
Asunto: Masa critica en prol do uso da bicicleta como medio de tra
nsporte na Coruña
Fecha: Fri, 4 Nov 2005 00:18:52 +0100
Unha iniciativa que partiu dunha reunion improvisada o dia da bicicleta pilarica vai intentar sacar adiante unha masa critica en prol dun transporte mais ecoloxico e humano.
En principio so hai particulares nesta iniciativa pero penso que vos podedes estar interesados. Non se pretende mais que xuntarse unha serie de persoas coas mismas imquedanzas no relativo o transporte polas cidades e facer un tranquilo bicipaseo pola Coruña, calmando o trafico. Estase a falar do vindeiro venres 4 de novembro. A praza do concello como punto de partida. Falta por determinar a hora ainda que habera que buscar a que posibilite a maior asistencia de xente. Estamos en contacto.
——————————————————————————–
Categories: Mobilidade_
10 Comments »
- A nova versión de OpenOffice.org inclúe soporte para OpenDocuments, o estandar en documentos abertos
- Tamén inclúe unha nova interfaz de uso
- Una mellorada compatibilidade con archivos de ofimática como MS Office e CSV
- Táboas dentro de táboas manterán a consistencia necesaria
- Contador de palabras desenrolado no panel de ferramentas
- Soporte en calc para 65,546 lineas
- Nova aplicación de Base de Datos
Para unha descripción completa do paquete podes vela aquí
Podes descargártelo aquí.
Categories: Noticias Quentiñas
11 Comments »
Proba deste éxito de asistencia e implicación do público está na expectación que causou a parte formativa ou no seguimento das conferencias, con máis de un cento de persoas en cada unha. Nos 3 cursos programados durante a fin de semana, que colgaron o cartel de completos semanas antes de comezar, e nos 12 obradoiros, participaron máis de 1000 alumnos de todas as idades. Polo corazón do festival, a feira ecolóxica, pasaron máis de 10.000 visitantes que coas súas adquisicións nos máis de corenta stans reunidos no Recinto Feiral de Arzúa, puxeron de manifesto a necesidade dun escaparate de bens de consumo alternativos aos que monopolizan o mercado actual.
A noite do pasado sábado, púidose disfrutar dentro do Terr@ctiva dunha nova edición do Festival Musical Galeuzca, no que Grallers del Palomar (Catalunya), Kepa Junquera (Euzcadi) e Matraca Perversa (Galiza), ofreceron un directo impecable e de elevada calidade ao público de Arzúa que sumaba máis de 2000 persoas.
Por segundo ano consecutivo, o festival convocou un encontro de todos os grupos ecoloxistas galegos, unha iniciativa pioneira que se consolida coma un foro de análise e posta en común e das iniciativas medioambientais en Galicia.
O éxito e boa acollida desta terceira edición por parte da poboación de Arzúa e de toda Galicia, consolidan ao festival como o encontro das alternativas, da calidade de vida e da expresión artística e cultural en Galicia.
Arranca a Terceira Edición do Festival Medioambiental Terractiva en Arzúa 2005
Categories: Noticias Quentiñas
10 Comments »
A era da inseguridade
October 20, 2005 10:08 amA caída afecta actualmente a toda a prensa de referencia. Por primeira vez dende fai 15 anos non se libra Le Monde Diplomatique. O noso periódico, que dende 1990 rexistraba un aumento regular na súa difusión e que entre 2001 e 2003 tivo un crecemento récord na súa venda -superior ao 25% acumulado- terá sen dúbida en 2004 un retroceso de 12% na súa difusión2. A maioría dos grandes diarios franceses de circulación nacional rexistrarán tamén un descenso importante, que se sumará ao sufrido en 2003, a saber: Lle Figaro: -4.4%; Libération: -6.2%; Lles Echos: -6.4%; Lle Monde: -7.5%, e A Tribune: -12.3%.
O fenómeno está lonxe de circunscribirse a Francia. O diario estadounidense International Herald Tribune, por exemplo, viu baixar as súas vendas en 2003 en 4.16%; en Reino Unido, o Financial Times caeu en 6.6%; en Alemaña, nos últimos cinco anos a difusión baixou 7.7%, en Dinamarca 9.5%, en Austria 9.9%, en Bélxica 6.9%, e incluso en Xapón, cuios habitantes son os maiores consumidores de periódicos, o retroceso foi de 2.2%. Dentro da Unión Europea, o número de periódicos vendidos cada día é inferior nun millón de exemplares respecto de fai dez anos…A escala mundial, a venda de diarios cae cada ano un promedio de 2%. Hai quen chegan a preguntarse se a prensa escrita non se converterá en algo do pasado, un medio da era industrial en vías de desaparición.
Aquí e alá hai periódicos que desaparecen. En Hungría, o 5 de novembro de 2004, o diario Magyar Hirlap (propiedade do grupo suizo Ringier) pechou as súas portas. A véspera, 4 de novembro, en Hong Kong, o semanario outrora de referencia sobre temas asiáticos Far Eastern Economic Review (propiedade do grupo estadounidense Down Jones) deixou de publicarse. En Francia, o 7 de decembro de 2004, o mensual Nova Magazine tamén interrompeu a súa saída. En Estados Unidos, entre 2000 e 2004, desapareceron máis de dous mil empregos na prensa escrita, o que representa 4% do total. A recesión afecta tamén ás axencias de prensa que subministran información aos periódicos. A principal delas, Reuters, remata de anunciar unha redución de catro mil 500 empregos.
Coñécense as causas externas desa crise. Por unha parte, a ofensiva devastadora dos diarios gratuítos. En Francia, o gratuíto 20 Minutes xa tomou claramente a dianteira en número de lectores, pois chega a máis de dous millóns de persoas por día en promedio, superando amplamente ao diario de pago Le Parisien (1.7 millóns) e a outro gratuíto, Metro, que diariamente len 1.6 millóns de persoas.Eses medios captan importantes fluxos publicitarios, dado que os anunciantes non fan ningunha distinción entre o lector que paga polo seu diario e o que o recibe gratis.
Para resistir a esa competencia que podería resultar mortal para os diarios -e que xa ameaza aos semanarios- algúns deles, sobre todo en Italia, España, Grecia e Turquía (aínda que o fenómeno esténdese tamén a Francia) propón con cada entrega, por unha pequena suma extra, unha revista de historietas, un DVD, CD, libros, atlas, enciclopedias, coleccións de selos ou de antigos billetes de banco, e ata vaixelas, xogos de xadrez, etcétera. O cal reforza a confusión entre información e mercancía, co risco de que os lectores xa non saiban que é o que compran. Así é como os diarios enturban máis a súa identidade, devalan o título e poñen en marcha un engrenaxe diabólico que ninguén sabe en que rematará.
A outra causa externa é, claro está, Internet, que continúa a súa fabulosa expansión. Unicamente no curso do primeiro trimestre de 2004 se crearon 4.7 millóns de sitios Web. Actualmente existen no mundo uns 70 millóns de sitios e Internet conta con máis de 700 millóns de usuarios. Nos países desenrolados, moitas persoas abandonan a lectura da prensa -e ata a televisión- pola pantalla da computadora. O ADSL (Asymetric Dixital Subscriber Line) modificou a situación especialmente. Por prezos que oscilan entre os dez e os 30 euros, hoxe en día é posible abonarse a Internet de alta velocidade. Actualmente, en Francia, máis de 5.5 millóns de fogares están abonados con conexión ultra rápida á prensa dixital (79% dos diarios do mundo posúen edicións electrónicas), a todo tipo de textos, e-mail, fotos, música, programas de televisión ou de radio, películas, videoxogos, etcétera.
Existe ademais o fenómeno dos blogs, característico da cultura Web, cuio número aumentou de maneira impresionante en todo o mundo durante o segundo semestre de 2004, e que, co ton dun diario íntimo, mesturan sen complexo información e opinión, feitos verificados e rumores, análise documentados e impresións fantasiosas. O seu éxito é tal que se atopan na maioría dos diarios dixitais. Esa avidez mostra que moitos lectores prefiren a subxectividade e a parcialidade asumidas dos bloggers á falsa obxectividade e á imparcialidade hipócrita da gran prensa. Por outra parte, a conexión á galaxia Internet a través dos teléfonos-móbiles-multifuncións pode acelerar aínda máis ese movemento. Desta maneira a información vólvese máis móbil e máis nómada. Así é posible saber, en todo momento, o que ocorre no mundo.
Na India, Times Internet, filial multimedia do diario Times of India, envía mensualmente aos teléfonos móbiles dos seus abonados máis de 30 millóns de informacións en forma de SMS (Short Message Service), tecnoloxía que permite unha comunicación rápida, breve e económica. En Xapón e en Corea do Sur, unha cantidade crecente de persoas infórmanse a través dos seus teléfonos celulares. Alí reciben programas de radio, de televisión e os canles de información permanente. Resultado: todos os sectores de información, fóra de Internet, perden audiencia dado o alto nivel de competencia existente entre os medios de comunicación3.
Pero a crise ten tamén causas internas, que obedecen principalmente á perda de credibilidade da prensa escrita. En primeiro lugar porque esta pertence cada vez máis -como vimos- a grupos industriais que controlan o poder económico e que están en conivencia co poder político. E tamén porque a parcialidade, a falta de obxectividade, a mentira, as manipulacións ou simplemente as imposturas, non cesan de aumentar.
Sabemos que non existiu ningunha época dourada da información, pero actualmente esas derivas alcanzaron tamén aos diarios de calidade. En Estados Unidos, o caso de Jayson Blair, o periodista estrela que falsificaba feitos, plaxiaba artigos de Internet e que incluso inventou decenas de historias, causou un prexuízo colosal ao New York Times, que a miúdo publicaba as súas fabulacións en portada4. Ese diario, que era considerado unha referencia polos profesionais, sufriu unha conmoción a raíz do mencionado caso: os dous responsables da redacción, Howell Raines e Gerald Boyd, deberon renunciar, e houbo que crear un posto de ombudsman (defensor do lector), para o que foi designado Daniel Okrent, un ensayista e ex xefe de redacción da revista Estafe.
Poucos meses despois estalou outro escándalo, aínda máis estrondoso, no primeiro diario de Estados Unidos, USA Today. Os seus lectores descubrían, estupefactos, que o seu máis célebre reporteiro, Jack Kelley, unha estrela internacional que dende facía 20 anos viaxaba por todo o mundo, que entrevistara a 36 xefes de Estado e cuberto unha decena de guerras, era un falsificador compulsivo, un "impostor en serie". Entre 1993 e 2003, Kelley inventara centos de relatos sensacionais. Como por azar, sempre estaba no lugar onde ocorrían os acontecementos, dos que extraía historias excepcionais e apaixonantes. Nun das súas reportaxes dicía ser testemuña dun atentado nunha pizzería de Xerusalén e describía a tres homes que comían xunto a el, cuios corpos foran proxectados cara arriba pola explosión, caendo logo decapitados, mentres as cabezas rodaban sobre a rúa…
A súa reportaxe máis groseira, aparecida o 10 de marzo de 2000, era sobre Cuba. Kelley fotografara a unha empregada de hotel -Jacqueline- cuia fuxida clandestina a bordo dun fráxil esquife relataba con todo luxo de detalles, incluíndo a morte da desdichada, afogada no estreito da Florida. En realidade, a muller -cuio verdadeiro nome era Yamilet Fernández- está viva actualmente e nunca correu tal aventura. Outro periodista de USA Today, Blake Morrison, entrevistouna e puido verificar que Kelley mentira5. As revelacións deses fraudes, considerados como un dos maiores escándalos do periodismo estadounidense, custáronlle o posto á directora da redacción, Karen Jurgensen, e a outros dous altos directivos: Brian Gallagher, o seu adjunto, e Hal Ritter, responsable da información6.
Máis recentemente, en plena campaña electoral, un novo sismo deontolóxico sacudiu o mundo dos medios. Dan Rather, o presentador estrela do informativo televisivo de CBS e do prestixioso programa 60 minutos, recoñeceu difundir, sen verificalos, falsos documentos para probar que o presidente Bush gozara de axuda para evitar ser enviado á guerra de Vietnam7. Rather anunciou que abandonaba o seu posto e se retiraba.
Intoxicación sobre Irak
A todos eses desastres hai que engadir o cambio de mans dos grandes medios, transformados en órganos de propaganda -en particular o canal Fox News8- das mentiras da Casa Branca respecto de Irak. Os diarios non verificaron nin puxeron en dúbida as afirmacións da administración de Bush. De facelo, un documental como Farenheit 9/11, de Michael Moore, non tería tanto éxito, pois a información que aporta a película estaba dispoñible dende facía moito. Pero os medios a ocultaran.
Incluso o Washington Pos e o New York Times participaron dese "lavado de cerebro", como o amosou perfectamente un especialista dos medios, John Pilger: "Moito antes da invasión, ambos diarios creaban falsas alarmas por conta da Casa Branca. Na portada do New York Times podían lerse títulos como: 'Arsenal segredo [de Irak]: en busca das bacterias de guerra', 'Un desertor describe os progresos da bomba atómica en Irak', 'Un iraquí fala da renovación dos emplazamentos de armas químicas e nucleares', ou 'Desertores reforzan o informe estadounidense contra Irak, afirman os oficiais'. Todos eses artigos resultaron ser pura propaganda. Nun correo electrónico interno (publicado polo Washington Pos) a periodista estrela do New York Estafes, Judith Miller, admitiu que o seu fonte principal era Ahmed Chalabi, un exiliado iraquí, un prevaricador condenado pola xustiza, que dirixira o Congreso Nacional Iraquí (CNI), organización con sé en Washington e financiada pola CIA. Unha investigación do Congreso chegou posteriormente á conclusión de que toda a información subministrada por Chalabi e por outros exiliados do CNI carecía de valor"9.
Un oficial da CIA, Robert Baer, revelou como funcionaba ese sistema de intoxicación: "O Congreso Nacional Iraquí tomaba as súas informacións de falsos desertores e pasábaas ao Pentágono, posteriormente o Congreso Nacional Iraquí daba as mesmas informacións aos periodistas dicíndolles: 'Se non o cren, chamen ao Pentágono'. Así lográbase crear un circuíto pechado con tales noticias.Desa maneira, o New York Times podía dicir que tiña dúas fontes de informacións sobre as armas de destrucción masiva en Irak. O mesmo ocorría co Washington Post. Os periodistas non trataban de indagar máis. Por outra parte, os xefes de redacción pedíanlles que apoiasen ao goberno, por patriotismo"10.
O xefe de redacción do Washington Pos, Steve Coll, renunciou ao seu cargo o 25 de agosto de 2004, despois de que unha investigación amosase o pouco espazo que outorgara aos artigos que cuestionaban a tese do goberno no período previo á invasión de Irak.11 O New York Estafes tamén entoou a súa mea culpa. Nun editorial publicado o 26 de maio de 2004, recoñeceu a súa falta de rigor na presentación dos acontecementos que levaron á guerra e lamentou publicar "informacións erróneas".
En Francia, os desastres mediáticos non son menores, como o demostrou o tratamento dado polos principais medios aos casos de Patrice Ledo, do mozo de equipaxes de Orly, dos pederastas de Outreau e de Marie L. que afirmaba sufrir unha agresión antisemita nun tren das aforas de Parides12. O fenómeno repítese en moitos outros países. En España, por exemplo, despois dos atentados do 11 de marzo de 2004, os medios controlados polo goberno de José María Aznar manipularon a información, tratando de impoñer unha "verdade oficial" ao servizo de ambicións electorais, ocultando a responsabilidade da rede Al Qaeda e atribuíndo o crime á organización vasca ETA.
Todos eses casos, ao igual que a alianza cada vez máis estreita entre os medios de comunicación e os poderes económicos e políticos, causaron un dano terrible á credibilidade da prensa. O cal revela un inquietante déficit democrático. Domina o periodismo compracente, ao tempo que o periodismo crítico retrocede. Cabe incluso preguntarse se á hora da globalización e dos megagrupos mediáticos non está desaparecendo a noción de prensa libre.
"Ideas sanas"
Ao respecto, as declaracións de Serge Dassault confirman todos os temores. En canto asumiu o seu cargo, o novo propietario do diario Le Figaro declarou aos redactores: "Desexaría, na medida do posible, que o diario puxese máis de relevo as nosas empresas. Creo que a veces hai informacións que requiren moita precaución. Por exemplo, os artigos sobre os contratos en curso de negociación. Hai informacións que fan máis mal que ben. O risco consiste en poñer en perigo intereses comerciais ou industriais do noso país"13. Comprenderase que o que Dassault chama "o noso país" é a súa fábrica de armas Dassault-Aviation. E sen dúbida para protexela censurou unha entrevista sobre a venda fraudulenta de avións Mirage a Taiwán. Ao igual que unha información sobre as conversas entre o presidente francés Jacques Chirac e o seu homólogo arxelino Abdelaziz Bouteflika, sobre un proxecto de venda de avións Rafale a Arxelia14.
Recentemente, Dassault explicou que unha das razóns que o levaron a comprar o semanario L'Express e o diario Le Figaro era que un periódico "permite difundir unha cantidade de ideas sanas", o que aumentou a inquedanza dos periodistas15.
Se a esas declaracións sumamos as de Patrick Lle Lay, director do canal TF1, sobre a verdadeira función dese xigante dos medios de comunicación franceses - "A función de TF1 é axudar a Coca Cola a vender o seu produto. O que nós lle vendemos a Coca Cola é tempo dispoñible de cerebro humano"16 - vemos os perigos que implica esa mestura de actividades, ata tal punto resultan contraditorias a obsesión comercial e a ética da información.
A citada mestura de actividades pode ir moi lonxe, sen que os lectores se decaten. Walter Wells, director do International Herald Tribune (que pertence ao grupo New York Estafes, que cotiza en bolsa), advertiu recentemente sobre os riscos da entrada no mercado de valores das empresas de prensa. "A miúdo, quen deben tomar unha decisión periodística pregúntanse se a mesma fará baixar ou subir nalgúns centavos o valor en bolsa das accións da editorial. Ese tipo de consideracións volveuse capital, os directores de diarios reciben permanentemente directrices en tal sentido por parte dos propietarios financeiros do periódico. Trátase dun feito novo no periodismo contemporáneo, antes non era así"17.
Esa confusión, que manipula e remata atrapando aos lectores, pode ir aínda máis lonxe en Internet. Así, por exemplo, a páxina electrónica da revista económica estadounidense Forbes utiliza un novo procedemento para facer publicidade, integrando directamente os enlaces promocionais no contido dos artigos. Os anunciantes compran certas palabras-clave e cando o cursor do internauta pasa sobre elas, aparece un pop-up cun mensaxe publicitario. Os periodistas non son informados por anticipado sobre as palabras-clave que compran os anunciantes, pero algúns xa pregúntanse se dentro de pouco non lles pedirán que escriban artigos utilizando palabras precisas que poderían brindar importantes beneficios económicos á empresa periodística.
A era da inseguridad informativa
Cada vez máis cidadáns toman conciencia deses novos perigos e amósanse moi sensibles respecto das manipulacións mediáticas, convencidos de que nas nosas sociedades hipermediatizadas, vivimos paradóxicamente en estado de inseguridade informativa. A información prolifera, pero sen ningunha garantía de fiabilidade. Asistimos ao triunfo do periodismo de especulación e de espectáculo, en detrimento do periodismo de información. A posta en escena (o embalaxe) predomina sobre a verificación dos feitos.
En lugar de constituír a última defensa contra os excesos derivados da rapidez e a inmediatez, moitos diarios fallaron na súa misión e contribuíron a veces -en nome dunha concepción perezosa ou policial18 do periodismo de investigación- a desacreditar o que outrora se chamaba o "cuarto poder". O noso fundador, Hubert Beuve-Méry, lembraba sempre: "Os feitos son sagrados, a opinión é libre". Pero a actitude que se propaga nos medios asemella inverter esa fórmula. Cada vez máis editorialistas consideran que as que son sagradas son as súas opinións -poucas veces fundamentadas- á vez que non dubidan en deformar os feitos para obrigalos a xustificar as súas opinións.
En semellante contexto, en que o entusiasmo militante retrocede mentres cunde unha visión pesimista do futuro, a redacción de Le Monde Diplomatique conságrase á tarefa de mellorar o seu contido editorial e considera que o máis importante é non traizoar a confianza dos lectores.
Somos o periódico da sociedade en movemento, da crítica social, dos que queren que o mundo cambie. E estamos dispostos a manternos fieis a principios fundamentais que caracterizan a nosa maneira de informar. Moderando a aceleración mediática; apostando por un periodismo das luces, para disipar as sombras da actualidade; interesándonos en situacións que non están baixo os reflectores da actualidade, pero que axudan a comprender mellor o contexto internacional; propondo dossiers cada vez máis completos, máis fondos e mellor documentados sobre os grandes temas contemporáneos; indo ao fondo dos problemas, con método, rigor e seriedade; presentando informacións e análise inéditos, que moitas veces permanecían ocultos; e atrevéndonos a ir a contracorrente dos medios dominantes. Estamos convencidos de que da calidade da información depende a do debate cívico. A índole deste debate determina en última instancia a riqueza da democracia.
Notas
1 Hachette Filipacchi Médias, filial de Lagardère Media, é o primeiro editor de revistas do mundo, con 245 títulos en 36 países. Ver o dossier sobre "a concentración dos medios en Francia" no sitio do Observatorio francés dos medios: www.observatoire-medias.info. No seno do grupo Lle Monde SA -accionista principal (51%) de Lle Monde Diplomatique SA- o grupo Lagardère é accionista (10%) de Midi Libre, da imprenta de Lle Monde e de Lle Monde interactif.
2 Por contra, o número de artigos lidos no noso sitio Internet duplicouse en 2004. A nosa audiencia internacional continúa ampliándose: alcanzan o número de 45, en 20 linguas, e a súa difusión acumulada supera o 1.1 millóns de exemplares.
3 En Estados Unidos, a audiencia dos informativos televisivos dos principais canales pasou dun promedio de 36.3 millóns cada noite, en 1994, a 26.3 millóns en 2004.
4 Ver Lle Monde, 21/V/03 e Estafe, 16/VIN/03.
5 www.usatoday.com/news/2004-03-19-2004-03-19-kelley-cuba_x.htm
6 Lle Monde, 30/IV/04.
7 Lle Monde, 28/IX/04.
8 Cf. o documental de Robert Greenwald, Outfoxed (2004).
9 John Pilger, "Como fabricar cidadáns consumidores, mal informados e ben pensantes", en Lle Monde Diplomatique, edición española, outubro de 2004, p. 28.
10 No documental de Robert Greenwald, Uncovered (2003).
11 The Washington Pos, 12/VIII/04.
12 Ver a investigación de Gilles Balbastre, "Lles faits divers, ou lle tribunal implacable deas médias", en Lle Monde Diplomatique, Parides, decembro 2004.
13 Lle Monde, 9/IX/04.
14 Lle Canard enchaîné, 8/IX/04.
15 Unha vez que Dassault asumiu a dirección do grupo Socpresse, 268 periodistas do mesmo, é dicir, cerca de 10% do total, invocaron a cláusula de renuncia e anunciaron a súa renuncia.
16 No libro Lles Dirigeants face au changement, edicións Huitième jour, Parides, 2004.
17 O Mundo, Madrid, 12/XI/04.
18 Onde se confunden demasiado a miúdo informadores con soplones, verdadeiras investigacións coa recepción de mensaxes.
Ignacio Ramonet
Le Monde Diplomatique
Categories: Medios e comunicación
3 Comments »
Resumo de lexislación:
Caso de nacemento:
Se a nai traballadora ten 180 días cotizados nos últimos 5 anos, ten dereito á prestación por maternidade da Seguridade Social durante as 6 semanas de descanso obrigatorio para a recuperación do parto e durante outras 10 semanas máis para coidado do fillo/filla. Este dereito é independente da situación laboral do pai. Non obstante, se o pai traballa e reúne os mesmos requisitos de cotización, ela poderá pasarlle a el calquera período desas 10 semanas que ela decida (e que el acepte).
Se a nai traballadora non ten 180 días completos de cotización nos últimos 5 anos, está obrigada de todas formas a ausentarse do traballo durante 6 semanas, pero non terá dereito a ningunha prestación económica da Seguridade Social. Si terá dereito, sen embargo, a decidir 'pasarlle' ao pai as 10 semanas de prestación correspondentes ao coidado que a ela non lle corresponden (sempre que el reúna os requisitos).
O pai traballador non ten dereito propio, senón derivado e opcional da nai, a ningunha prestación da Seguridade Social agás no caso de que a nai, reunindo os requisitos para a prestación de maternidade, falecera. Nese suposto, o pai poderá percibir a prestación que lle correspondese á nai (se el tamén cumpre os requisitos). O único dereito propio que ten o pai é o de ausentarse do seu traballo durante 2 días (Estatuto dos Traballadores).
Caso de adopción:
O permiso de maternidade da Seguridade Social é de 16 semanas se cando menos unha das persoas adoptantes cumpre os requisitos de alta e cotizacións (iguais que no caso de nacemento). Se adopta unha parella e os dous cumpren os requisitos, o período de 16 semanas distribuirase a opción dos interesados.
Durante o permiso de maternidade, o empresario continúa ingresando as cotas da Seguridade Social á súa conta. Non obstante, o contrato de interinidade de quen a substitúa goza dunha bonificación do 100% da cota empresarial á Seguridade Social.
¡A Seguridade Social é incoherente!
- ¿Por que, se obriga á nai a ausentarse do traballo durante 6 semanas, non se lle paga a prestación de maternidade durante ese período en todos os casos?
- ¿Por que un home, en caso de nacemento, sómente ten dereito a coidar ao seu fillo se a nai morre? ¿Por que á nai, ó contrario, non se lle pregunta en absoluto cal é a dispoñibilidade do pai?
- Está claro que a Seguridade Social sabe que os homes poden coidar, por iso considéralles suxeitos de dereitos en caso de adopción. ¿Por que se considera que o pai ten dereito a coidar ao fillo en caso de adopción e non en caso de nacemento?
- ¿Que é iso dos dereitos de Seguridade Social cedidos ou compartidos? Cada traballador(a) debe ter o seu dereito propio e independente a coidar dos seus fillos e fillas. Esta particularidade de que unha prestación sexa transferible é exclusiva da prestación por maternidade e é unha trampa para as mulleres. ¿Cando se viu cousa igual? ¿Alguén imaxina que un/ha poida transferir as súas cotizacións, ou a súa prestación por desemprego, etc.? Os dereitos e deberes dos traballadores e traballadoras ante a Seguridade Social son individuais.
- ¿Como é posible que un traballador teña que depender da decisión doutra persoa para disfrutar dunha prestación, incluso cando esa outra persoa non ten o dereito? ¿Non é unha paradoxa que se poida pasar a outro un dereito que non se ten? Pois iso é o que fai a Seguridade Social: Cando a nai traballa e non ten as cotizacións suficientes, pregúntalle a ela se quere que o pai disfrute da prestación.
Todas estas contradiccións non son casuais: A Seguridade Social tivo que ir incorporando modificacións a unha lexislación obsoleta, pero resístese a recoñecer a plena igualdade entre homes e mulleres.
¿Alguén dixo que homes e mulleres somos iguais ante a lei? Pois nada diso: A lexislación de Seguridade Social considera que o coidado dos nenos é cousa de mulleres:
- Actualmente hai un permiso de MATERNIDADE e non de PATERNIDADE
- A Seguridade Social estima que a recuperación do parto dura 6 semanas e que as outras 10 semanas son para que a nai poida coidar ao/á seu fillo/filla. ¿Por que, entón, o pai non ten dereito tamén aos seus 10 semanas para coidar ao/á seu/súa fillo/filla?
- Se o pai traballa e a nai non, a nai encárgase de coidar ao neno ou á nena. Se a nai traballa e o pai non, a nai encárgase de coidar ao neno ou á nena.
- En caso de nacemento, o pai sómente ten dereito a un permiso para coidar ao seu/súa fillo/filla se a nai morre. Mentres a nai viva, a Seguridade Social non cre que o pai teña semellantes obrigas.
¡A Seguridade Social discrimina aos homes! ¡Non lles permite exercer a paternidade responsable!
- Sendo a prestación de maternidade unha prestación contributiva, é sorprendente que un pai que leva cotizando toda a vida non teña dereito propio a ela. Aínda máis sorprendente é que teña que ser a nai a que decida se el pode coidar ao seu fillo por un certo período. Moito máis sorprendente se cabe é que, aínda no caso en que o pai teña as cotizacións suficientes para disfrutar a prestación e a nai non, teña que ser a nai a que decida pasarlle a el un dereito que ela non ten. Ou sexa, a Seguridade Social pregúntalle á nai se debe concederlle unha prestación contributiva ao pai para coidar do seu propio fillo. ¿Ten isto algunha lóxica? ¿Non estamos falando da parentalidade responsable e compartida? ¡Ao pai non lle permiten exercela!¡Pero a Seguridade Social discrimina aínda máis ás mulleres! As mulleres pagan moi caro o feito de ser elas as únicas que coidan ós fillos/fillas:
- O permiso de maternidade é sómente o comezo. Cada vez hai máis facilidades para estender ese período de coidado mediante excedencias, paso ao traballo a tempo parcial ou retirada total do mercado de traballo durante o período de crianza. Estas medidas son teoricamente para todas as persoas que o desexen independentemente do seu sexo, pero un 95% dos homes españois di non pedilos nin pensar facelo (datos do Eurobarómetro de 2003). Así que son as mulleres as que continúan perdendo comba no mercado de traballo. Se os homes tivesen o seu permiso de paternidade intransferible, acostumbraríanse a pensar dende o principio que o coidado dos seus fillos/fillas é responsabilidade súa e irían cambiando de mentalidade pouco a pouco.
- As empresas expulsan a unha alta porcentaxe de mulleres á volta do permiso de maternidade.
- Unha alta porcentaxe de empresarios declaran que prefiren non contratar mulleres polo risco de que se queden embarazadas.
- As mulleres que dedicaron uns anos ao traballo doméstico teñen moi poucas probabilidades de atopar un emprego de calidade cando se reintegran ao mercado de traballo, sobre todo a partir dunha certa idade. A falta de cotizacións, tampouco teñen dereito á prestación de desemprego nin ás pensións contributivas da Seguridade Social. Vense, pois, condenadas á dependencia económica dos seus maridos, ao traballo precario e/ou sumerxido, ao desemprego e á pobreza.
¿Tomaríanse todos os pais o permiso de paternidade dende o primeiro día ata o último se tivesen dereito? ¿Por qué non?
- Asemella que non: Segundo estimacións da Seguridade Social francesa, en 2002 (primeiro ano no que os pais tiveron dereito a un permiso de paternidade intransferible de 2 semanas), sómente o 43% dos pais tomáronse algunha parte do permiso que lles correspondía.
- Estes datos son un indicador do que penalizan as empresas ás persoas que se toman o permiso de maternidade/paternidade, en España actualmente mulleres nun 97,9% dos casos.
- Está moi ben ir a traballar coa tranquilidade de que os teus fillos están ben coidados. Está moi ben que non te boten do traballo e ter independencia económica para poder decidir sobre a túa vida. ¡As mulleres tamén queren iso!
¿Pode España permitirse 'o luxo' de conceder un permiso de paternidade intransferible, ou sería iso aumentar o gasto social por encima do razoable?
España é o segundo país da Europa dos 15 con menor nivel de gasto social. Ademais, segundo Eurostat, España dedicou, en 2001, sómente un 2,6% do total de gasto en prestacións sociais ao capítulo 'Familia e Nenos', a menor cifra dos países de EU15 (a media foi ese ano dun 8%). Concretamente, o gasto social en licenzas parentais era, sempre segundo Eurostat, un 0,7% do PIB en 2000, moi por baixo do 1,5% da media de EU15. Así pois, hai moita marxe para instaurar un permiso de paternidade intransferible sen que por elo creben a Seguridade Social ou o Estado.
Fagamos ben as contas! O permiso de paternidade non é tan caro a curto prazo e é moi rendible a longo prazo:
- As estimacións do custo do permiso de paternidade como se todos os homes o fosen a tomar enteiro dende o primeiro momento son erróneas, en primeiro lugar porque a experiencia internacional demostra o contrario. En segundo lugar porque, ao ser a taxa de temporalidade e de precariedade maior, en España tomaríano aínda menos proporción de homes, xa que as represalias das empresas serían maiores. Ademais, a menor taxa de emprego feminino en España tamén permite predecir que os homes renunciarían ao permiso máis facilmente.
- Na medida en que os homes vaian asumindo a súa parte no coidado dos fillos e nas tarefas domésticas (coa inestimable axuda do permiso de paternidade intransferible), as mulleres poderán ir integrándose ao emprego de calidade, o que será moi bo para a economía.
- Aproveitarase máis eficientemente o capital humano do país: Actualmente as mulleres teñen maior nivel de formación que os homes, e sen embargo están realizando traballos que, de acceder elas aos postos que lles corresponden pola súa capacidade, poderían liberarse para ser ocupados por traballadores/as menos cualificados/as. Nesta categoría inclúese gran parte do traballo doméstico.
- As mulleres ocuparán postos de traballo remunerados, cotizando á Seguridade Social e pagando impostos (aumentando os ingresos públicos), e crearanse postos de traballo no sector de traballo doméstico (polo que tamén se pagarán impostos e cotizacións).
- Diminuirán as consecuencias negativas da dependencia económica das mulleres (malos tratos, pobreza, enfermidades do ama de casa, etc.) que actualmente esixen partidas importantes de gasto público para palialas.
- Ao ter as mulleres contribucións á Seguridade Social, e por tanto dereitos propios a prestacións de desemprego e pensións, diminuirá a pobreza feminina, diminuíndo así o gasto público en prestacións desemprego asistenciais e en asistencia social.
¿Quen está en desacordo co permiso de paternidade intransferible? ¿Quen o pide? ¿Por qué non se queixan máis os homes? ¿Será que non se decatan?
A sociedade está preparada: No Congreso e Senado, a maioría dos partidos políticos votaron nalgún momento a favor do permiso de paternidade intransferible de catro semanas: CiU, PP, IU, PNV, PSOE. Ningún partido nin sindicato se pronunciou en contra da medida. As asociacións feministas reivindicárono repetidamente, as de pais pola igualdade tamén…. ¿Que máis consenso social se precisa?
A reivindicación do permiso de paternidade intransferible non é asunto de mulleres nin de políticas de igualdade, é un dereito de todos os traballadores. Non se entende coma este asunto non se inclúe nas mesas de concertación social de Seguridade Social senón sómente nas mesas de concertación social de igualdade. Este asunto é un asunto de todos os sindicatos no seu conxunto e non sómente dos departamentos da muller. Todos os traballadores deben denunciar esta discriminación explícita e flagrante da Seguridade Social que nega aos homes o dereito a coidar dos seus fillos. Tampouco se entende coma os partidos o presenta ao congreso cando están na oposición e o rexeitan cando están no poder.
- É certo que ata o de agora non houbo moitos homes que o reivindiquen, e incluso é certo que algúns non asemellan moi interesados. Pero seguramente eles irán comprendendo, coa axuda do permiso de paternidade intransferible, que teñen que ir implicándose no coidado dos fillos dende o principio, porque é o seu dereito e o seu deber de pais. Así as nais poderán ir ocupando o lugar que lles corresponde no mercado de traballo coa tranquilidade de que os seus fillos están ben coidados. Así despois, en caso de divorcio, eles poderán tamén participar na custodia dos fillos ao igual que participaron no seu coidado cotiá, e non terán que pasar pensións de por vida a mulleres que dependen economicamente deles porque estiveron dedicándose en exclusiva ás tarefas do fogar mentres eles avanzaban na súa profesión.
- Algunhas persoas cren que ás mulleres beneficiaríalles máis, en lugar dun permiso de paternidade intransferible, o alongamento do actual permiso de maternidade e o aumento das facilidades, de excedencias e de prestacións para que elas se queden en casa coidando de nenos e dependentes. Pensan así porque cren que estas prestacións son para as mulleres. Sen embargo, iso non é certo. As prestacións que inducen ás mulleres a retirarse do mercado de traballo non son para as mulleres senón para a familia a cambio de que as mulleres sacrifíquense. A Proba é que as nais soas non as teñen, e que ás mulleres casadas estas prestacións tráenlles moi malas consecuencias a medio e longo prazo. ¿Non é mellor que os homes compartan o coidado e que as mulleres poidan traballar e acumular cotizacións para non rematar no paro e/ou na pobreza? ¿Non sería mellor que os empresarios, á hora de contratar a un traballador ou a unha traballadora, soubesen que ambos van ter que ausentarse do traballo cando teñan nenos? É certo que algúns pais tomaranse o permiso e aínda así non coidarán dos seus fillos, pero non serán todos. Ao igual que a lei contra a violencia de xénero non rematou cos maltratos pero tivo un efecto moi positivo no cambio de mentalidades, o permiso de paternidade intransferible sacará á luz a necesidade de rematar coa división do traballo entre homes e mulleres e cos arroles de xénero.
Categories: Igualdade
No Comments »
Dado que non podemos xa falarnos, permítanme ollarlles aos ollos, a través deste muro de separación en forma de aramada, que agora separa África de Europa e simboliza a falsedade da relación que crearon os nosos gobernantes entre o norte e o sur. Este muro de separación, esta aramada, reflexa esta falsa relación na que as materias primas que veñen do sur e os produtos rematados do norte, entre eles as armas, poden circular, pero non os homes. Foi totalmente imposible encontrarnos como verdadeiros irmáns e irmás.
Por esto, lean nos meus ollos, donas e cabaleiros, o sufrimento e o dor que chega das nosas terras nas que as multinacións sementan a morte e o desarraigo e queren crear un campo de ruínas no que só haxa materias primas, bosques e animais salvaxes, para o pracer dos turistas. É o único medio que me queda para que saiban todo o que sufrimos en África e as causas que producen ditos sufrimentos. Xa sei que os medios de comunicación quizais non se farán eco da miña voz, nin os políticos falarán nas súas reunións sobre os dereitos humanos, porque no fondo, a miña vida como a de todos os pobres do mundo, non conta para eles. ¡Sacrifícannos sen escrúpulos nin vergoña!
Efectivamente, donas e cabaleiros da sociedade española, eu son africano. Veño dun país empobrecido, un país que foi saqueado polas multinacionais occidentais dende fai varios séculos e que sufriu guerras atroces, a miúdo presentadas como guerras civís, pero que no fondo son guerras económicas montadas co único obxectivo de saquear os nosos países e enriquecerse ao igual que os dirixentes africanos, desgraciadamente ao prezo da morte de millóns dos meus irmáns e irmás. ¿De verdade non podemos construír outro mundo no que cada persoa poida vivir en paz? Comprenden vostedes, somos vítimas dun empobrecemento continúo, organizado dende occidente, e executado a miúdo por medio dos nosos propios dirixentes ao servizo das multinacionais. Son estas guerras das que eu fuxo e da miseria que han enxendrado no meu país. Quero sobrevivir e axudar a vivir á miña familia que quedou en África. Non quero morrer coma unha rata atrapada nun incendio. Por iso, como supervivente, veño a denunciar ante vostedes esta situación inhumana e a pedirlles que nos axuden a construír un mundo xusto e humano. O que deberiamos comer, o que debería axudarnos a desenrolar os nosos países, vai occidente, ben para pagar as débedas que non contraemos nunca, ben para comprar armas que nos matan e nos amputan os membros, facéndonos así incapaces de contribuír á nosa propia subsistencia.
Por iso, atopámonos nunha situación tal que non podemos nin cultivar os nosos campos, nin durmir tranquilamente, nin pensar no futuro dos nosos fillos e dos nosos irmáns. Todo o que producen os nosos países, serve ós intereses das multinacionais apoiadas polos gobernos europeos e americanos e polos nosos propios gobernos, mentres que nós nos morremos de fame. Nos nosos países, a morte converteuse nun feito banal, vese morrer de fame aos nenos día tras día, pequenas enfermidades que poderían curarse facilmente cun pouco de diñeiro, son causa de numerosas mortes ¡Ese é o noso día a día! Como poden imaxinarse, é moi doloroso ver morrer de fame a un neno entre os teus brazos, como me acontece a veces, ou ver morrer ao meu pai dunha malaria sen importancia que se curaría con poucos medios en calquera centro de saúde.
Verdadeiramente, vostedes ven feitos semellantes na televisión, nós, por desgracia, codeámonos con estes horrores todos os días, e incluso entre estas vítimas atópanse os nosos propios familiares. ¿Cren que se pode soportar unha vida así?
Pola noite, mentres agardamos o momento oportuno para poder franquear este muro de separación, dixémonos adeus os uns ós outros, por que, no fondo, ningún de nós sabe que tipo de cartucho utilizarán os militares que vixían a aramada ou se un de nós recibirá un tiro ou en que parte do corpo. Tampouco sabemos como caeremos dende o alto dunha aramada de seis metros E eu pregúntome, ¿será hoxe o meu último día? E durante este tempo, penso nos compañeiros que xa morreron neste tento e ¡sinto desfalecer o meu corazón! Penso na miña familia, nos meus amigos que seguen en África, ¡no meu futuro! ¿Que futuro? Non teño ningún… síntome perdido, síntome inútil, inexistente, coma se non tivésemos ningún valor aos ollos deste mundo, como se non fósemos máis que bestas, só bos para o holocausto e o sacrificio. Pero ¡iso é inxusto! ¡Teño que saltar a aramada! ¡Decátome de que non teño elección! Mentres tanto, penso no meu país, penso en todas as riquezas naturais que temos. ¿Que riquezas, me pregunto? ¡Todo o que hai nos nosos países non nos pertence!
Todos os días asistimos impotentes ao noso espolio, quen ousa abrir a boca recibe un tiro na caluga. Polo contrario, occidente regálanos armas e as matanzas continúan na nosa terra. ¿Por qué en lugar de axudarnos a saír do burato no que nos atopamos, afúndesenos cada vez máis? De feito, a miseria en lugar de diminuír nos nosos países, aumenta día tras día… Os nosos fillos atópanse así condenados a vivir cos traumas da miseria e baixo a ameaza incesante das guerras. Aqueles que conseguen escapar da guerra, ¡morren de fame! ¡Estamos condenados á miseria en países nos que o ouro, os diamantes, o coltán, o cobre e incluso o petróleo flúen a raudales! E ¡sempre para o benestar doutros! O mundo é malvado ¿verdade? Non se sorprendan se choro mentres falo, é horrible o que estamos vivindo. Por iso, con amargura tentarei escalar o muro cando o momento sexa favorable. Vivir ou morrer, xa me dá igual. Ninguén se preocupará da miña sorte… Díganme, donas e cabaleiros da sociedade española, ¿que mal fixemos para merecer esta sorte?
E mentres pasa o tempo, sinto xurdir en min outro sentimento. Non estamos malditos. ¡Este mundo pode cambiar, dígome! Nós tamén somos fillas e fillos de Deus, a pesar da miseria e das guerras. Por iso decidín tentar á sorte e vir aquí ao seu país, para ver se podo encontrar un traballo ¡co fin de sobrevivir e axudar a vivir aos orfos que o meu pai me deixou! Non, non crean que foi fácil deixar ás nosas familias, sen saber a onde imos, se chegaremos ou se poderemos regresar. Non crean que foi fácil para min deixar á miña nai enferma, sen saber se a volverei a ver con vida e sen saber que ocorrerá aos meus irmáns e irmás. Pero, ¿que podo facer? Non teño elección. Necesito imperativamente gañar o necesario para comprar medicinas para a miña nai enferma, por medo a vela morrer coma ao meu pai, necesito gañar diñeiro para poder escolarizar aos meus irmáns pequenos para ver se mañá quizais poden saír do grupo dos sacrificados. Quero traballar para poder comprar medicamentos para o meu irmán que padece o sida. Só pedimos iso. Saben vostedes, ¡é penoso ver morrer á túa familia ante os teus ollos sen poder facer nada! ¿Cren que é fácil vivir coma eu?
É por isto polo que corrín o risco de desafiar todo tipo de dificultade dunha longa e penosa viaxe e que, por sorte, puiden sobrevivir e agora atópome diante deste muro de separación, que me impide dicirlles cara a cara a miña dor. Pero quédame a posibilidade de que ao ollarme lean vostedes a través dos meus ollos todo o que sufro. Rógolles non pensen que é normal que vivamos así. Porque é sinxelamente o resultado dunha inxustiza establecida e sostida por sistemas inhumanos que matan e empobrecen. Por iso, veño a pedirlles que non apoien este sistema co seu silencio, ao contrario, que o sufrimento que transpira o meu pel fágalles comprender que é imposible ser un ser humano e calar fronte a estas atrocidades inhumanas.
Deus sabe que non son nin un ladrón nin un bandido, son simplemente o berro dunha vítima, que como todo o mundo, quere vivir co sudor da súa fronte. Estou seguro de que se coñecesen a miña historia e a dos meus compañeiros, non me obrigarían a volver de onde veño nin me abandonarían nun deserto sen ningunha posibilidade de supervivencia. Repito, quero vivir e axudar a vivir ós meus irmáns, ¡só pido iso!
¡Tras os muros de separación de Melilla, Bashige Michel, inmigrante!
Carta de un inmigrante africano a la sociedad española (castellano)
Categories: Denuncias
6 Comments »
Estatutos, bandeiras, sir pacos e outros impositores
October 13, 2005 6:41 pmOs motivos económicos non son máis que unha excusa dos que queren impor a súa idea de España, pero é algo que só existe nas súas mentes. Esa españa eterna e indivisible tan só será así co paso dos anos coa imposición pola forza, coma pola forza e con absoluta intransixencia impuso Paco Vazquez aos coruñeses a xigantesca bandeira española, coma forma de darnos nos fuciños á maioría da xente que non entendemos de bandeiras, senón de cultura, de xente, de tradición. Para que recordemos quen manda, quen ten detrás aos antidisturbios (amenazando e golpeando inxustificadamente a toda persoa que se atreva a disentir das ideas dos máis poderosos), quen autodenomínase coma democracia, a democracia é él.
Os medios de comunicación fan de escaparate para toda esta xente que só ten veleno nas súas bocas, e ese veleno pasa de persoa en persoa, é un veleno contaxioso. Falemos do estatuto cunha persoa calqueira, e en calqueira argumento vemos ise veleno que ten na mente, só falar de cataluña e catalanes a reacción é de nerviosismo, cabreo, … non se necesitan argumentos, tan só se necesita dicir: "e que os catalanes… son uns egoístas, caenme fatal, non queren ser españois, …". ¿E así como construimos a convivencia entre pobos? ¿É un país imposto e cheo de odio no que queremos vivir?
Preocúpanse moitísimo do que se deu aos catalanes ao longo dos anos dende que pertencen ao estado español, pero ¿preocúpanse igualmente do que se quitou aos galegos durante todo ese tempo?, seguramente non. Tamén din que se invertiron moitos cartos en Euskadi pero, ¿Alguén falou de devolverlles os seus ríos e a contaminación que se produciu por acumular en Euskadi o que se producía para gran parte de España?, tampouco. En calqueira caso en algún momento temos que empezar de novo de cero, non podemos arrastrar unha situación de difícil cuantificación eternamente.
E logo todo o rollo da constitución, os libros sagrados do estado español, parece que son os mandamentos que de incumplilos se incurriría en "pecado". A democracia é algo vivo, e a base da democracia tamén debería selo, debe cambiar segundo cambia a sociedade, ademáis todo o mundo debería saber que a constitución aprobouse nunhas condicións de inestabilidade que limitaba moito a liberdade, e que ademáis era iso ou nada, e despois da terrible dictadura vivida a xente quería agarrarse a calqueira cousa que os librase dese pesadelo. Por outro lado na constitución tamén dí que todos temos dereito a un traballo, ou a unha vivienda digna, pero iso debe ser pouco importante, porque a ninguén lle importa que se incumpra, só importa se se incumpre o dichoso artículo dous.
Respecto a sir paco, millor sería que se fose dunha vez do país que non quere e colla unha residencia no país das maravillas onde sí exista esa España Eterna e a historia é coma él a queira inventar. Está destrozando a nosa cultura, as nosas tradicións, a nosa idiosincrasia, a ademáis non contento con iso está dando unha imaxe da cidade da que temos vergoña a maioría de nós.
Serenidade, tolerancia, respeto, convivencia e democracia (non partidocracia).
Categories: Opinións e reflexións varias
2 Comments »
Talleres de Teatro na Coruña da Compañía San y San 2006
October 12, 2005 8:22 pm- Módulo 1. Luns 20:30-22:30. Xogo Físico Dramático - Presencia Escénica - Improvisación - Clown - Creación de Personaxes
- Módulo 2. Mércores 20:30-22:30. Principios Fundamentais do Teatro Físico - Actuación Física e Movemento - Máscara Neutra - Loita Escénica - Commedia dell'Arte
- Módulo 3. Venres 20:30-22:30. Preparación Física do Actor - Movemento Acrobático - Improvisación de Contacto - Stretching
Durante o curso se impartirán clases especiais de: Interpretación ante a Cámara (xaneiro) - Canto para Actores - Tai-Chi - Claqué - Voz
Tardes abertas: presentacións públicas de traballos
Clube de Vídeo: proxección periódica de videos temáticos
P.I.T. : punto de información teatral
Mostra de Fin de Curso: a principios de xuño
SALA DO TRINKE: Rúa San Rosendo, 10 - baixo (zona RENFE), A Coruña
Inscripcións e contacto: 657 010 674 - 630 693 148
Categories: Móvete, participa
10 Comments »
Estómagos agradecidos (ou de por qué o Pensamiento Único é o que é)
October 11, 2005 7:14 pm¿Quen dixo que a enerxía nuclear non é segura, limpa e ecolóxica, amén de barata? ¿De verdade é necesario preservar Alaska ou a Antártida das prospeccións petrolíferas?. Para nada. Cando menos iso aseguran os estudios científicos encargados (e pagados) polo Grupo de Estudios Estratéxicos (GEES),un think tank que ten á súa vez enlaces na súa páxina web con New American Century e The Foundation for Defense of Democracies, (intimamente ligada tamén coa Fundación Hispano Cubana) e cuias funcións básicas son "o estudo dos problemas da seguridade internacional e española, nos seus aspectos políticos, estratégicos, militares, económicos, tecnolóxicos e industriais e contribuír á información e difusión dos problemas da comunidade internacional, dos conflitos que xorden entre os seus membros, e dos requirimentos e alternativas para a construción e consolidación dun mundo estable e en paz", aseguran que "as centrais nucleares son máis limpas, máis eficientes e máis baratas, en definitiva, son as máis ecolóxicas, as máis económicas e, ademais, e isto non é baladí, as máis rendibles" ou "algúns países decidiron facerse o harakiri aplicando con todo o seu rigor ese disparate coñecido coma Protocolo de Kioto".
¿Quere aportar unha xustificación de que os preservativos non son adecuados na loita contra o SIDA?, "O goberno e a progresía en xeral están enarbolando o condón como a súa penúltima bandeira xacobina contra a Igrexa. E non podía ser unha bandeira máis adecuada, reveladora da baixeza de ideais e argumentos a que chegou a nosa sociedade" ¿A proba evidente de que os homosexuais son pobres tarados aos que se debe curar? "na exhibición homosexual intervén o negocio, por suposto, pero tamén outro sentimento máis turbio: a necesidade de moitos, que non asumen a súa tara, por vela o máis estendida e aberta posible: mal de moitos, consolo de tontos."
¿De que o laicismo é unha perversión totalitaria? "este modo de actuar é claramente inxusto e sectario (o laicismo), e, as veces desgraciadamente, procede de resentimentos e frustracións persoais. Atenta contra a decencia e a rectitude moral. Sen embargo, e de modo paradóxico, quen emprenden a militancia laicista adoitan autodenominarse coma "tolerantes" e "progresistas".
Non hai problema, nos medios deste entorno encontrará vostede múltiples suplementos e magazines, eclesiásticos que estarán dispostos a publicar as súas científicas sandeces. É máis, encantados de evidenciar que relixión e ciencia non son incompatibles, cando menos a súa relixión coa súa ciencia. ¿Sabe vostede que os novos estudios históricos demostran sen lugar a dúbidas que a II República era ilegal a todas luces, e que Franco o único que fixo foi restaurar o orde constitucional?. ¿Que foron os predecesores de Bin-Laden os que invadiron a nosa Sagrada Patria alá polo 711? ¿Que nunca existiu unha co-habitación pacífica durante os oito séculos en que o Islam estivo na Península Ibérica? ¿Que a Escola de traductores de Toledo non era máis que unha patraña inventada por historiadores progres? Pois se home, un individuo que se autodefine coma historiador, e catedrático de universidade, aínda que esta universidade só sexa o Logos Christian College, un "college" dos moitos que proliferan en EE.UU dedicados á relixión, á ufoloxía ou á parapsicoloxía e cuia ensinanza non está recoñecida nin a nivel rexional nin estatal, fai estas afirmacións e outras máis disparatadas. E aínda asemella comedido se o comparamos con outro colega que ao asemellar realizou o seu doutoramento noutra universidade chamada GRAMPO, e que asegura entre outras cousas que "a ditadura de Franco naceu dunha guerra provocada polas esquerdas, que por desgracia conservan demasiados ramalazos daquela época".
É dicir, mentres as súas investigacións científicas coincidan cos postulados de quen paga, vai ter vostede un medio de difusión á súa enteira disposición. Nada de comprobacións, iso son nimiedades, nada de contrarrestar opinións ou de discusións académicas abertas, iso é de progres. Hai que aproveitar o aproveitable do método científico:
Observación: só hai que observar unha parte dos asuntos, a parte que sexa útil aos nosos fins. Hipóteses: A elaboración desta só debe responder aos nosos postulados, non necesariamente debe explicar o funcionamento do observado.
Experimentación: A comprobación da hipóteses só será necesaria se corrobora esta, e en ningún caso se fará mediante estudios controlados e comprobables por calquera investigador.
E por suposto, desbotar calquera posterior debate aberto do tema.
Aínda que o plantexamento é o mesmo que presentan as publicacións de ciencias ocultas, o obxectivo é moi diferente. As primeiras simplemente presentan os seus hilarantes teorías como parte dun simple negocio editorial; mentres haxa un número de persoas desexosas de devorar teorías simplistas que lles aseguren que non todo se remata coa morte, terán beneficios e seguirán publicando. E as súas consecuencias raramente van máis alá da estafa a un grupo de incautos que se compran de maneira compulsiva calquera amuleto, pirámide ou pedra máxica que se lles ofreza. Sen embargo estes outros medios de comunicación, ignoran o posible beneficio editorial a curto prazo. Os seus intereses políticos e económicos van máis alá de obter uns euros vendendo revistas e pulseiras magnéticas. Trátase dexenerar unha corrente de opinión que permita aos seus patrocinadores negar a maior. Trátase de demostrar cientificamente que os recursos da Terra son inesgotables, que os homosexuais son uns enfermos, ou que os progres anti-globalización o único que pretenden é arruinarnos a todos. Trátase de demostrar que a santamadreiglesiacatolicaapostolicaeromana é a única posuidora da Verdade, así con maiúsculas, e que todo o demais non son máis que unha banda de ateos, asasinos pro-abortistas, moros (ou sexa terroristas) e roxos en xeral. E as consecuencias tamén poden ser moi diferentes. A súa maior aspiración é ralentizar, ou incluso deter a ser posible, o movemento, aínda leve e insuficiente, pero que asemella que se vai abrindo paso pouco a pouco na opinión pública mundial e que esixe unha sociedade máis tolerante, máis coidadosa co medio ambiente, mais respectuosa coas diferenzas culturais, coa preservación da bio-diversidade e dos recursos naturais, unha sociedade que ve como unha necesidade imperiosa o crecemento sostible, e claro todo elo choca de fronte cos intereses dalgúns. Por iso sempre terán no lebrillo do perro, no xardín, xunto á caseta, un pouco de comida para o estómago agradecido que avale cientificamente os seus argumentos, eses que lle veñen tan ben ao negocio. E os estómagos agradecidos brincarán de contentos xa que os seus amos bríndanlles a oportunidade de obter unha notoriedade que polos seus propios medios serían incapaces de obter.
(Segunda parte)
Algúns estómagos agradecidos na súa ingrata labor de negación sistemática do cambio climático para manter contentas ás empresas de enerxía, caeron na trampa de citar a xa famosa carta do botánico David Bellamy que publicou a revista New Scientist e na que este aseguraba que os glaciares "non están diminuíndo de tamaño senón en realidade crecendo… 555 dos 625 glaciares baixo observación polo World Glacier Monitoring Service en Zurich, Suiza, estiveron crecendo dende 1980″.
O curioso dato procedía, segundo o señor Bellamy, da revista 21st Century Science And Technology, editada pola Conservation Foundation, que preside Lyndon LaRouche, ¿E quen é o señor LaRouche? Bo, sabemos que en 1989 foi condenado a 15 anos por conspiración, fraude postal e violación do código de impostos, e que en 1986, durante un concilio ultradereitista de fundamentalistas cristiáns (organizada conxuntamente pola secta Moon e a organización racista negra do reverendo James Bevel), proclamou que non hai maneira de erradicar o Sida no planeta senón "matando homosexuais nas rúas a golpe de bates de béisbol". Sen perder de vista á súa querida esposa Helga Zepp, vinculada a un poderoso grupo neofascista de Wierbaden, Alemania, e que afirmou en Arxentina, durante o acto de creación do "Movemento de Solidariedade Iberoamerica" (maio do 90), que as democracias corrompen á humanidade e que "todas as institucións do oligarquismo e do sistema de Versalles deben ser destruídas e substituídas por institucións que representen os verdadeiros intereses da raza humana".
Pero vaiamosá famosa carta:
Ao asemellar, a fonte que citaba aportaba o máis que dubidoso dato de que o 55% dos glaciares estaban avanzando, pero Bellamy na súa transcripción dicía que o facían 555 dos 625, ou sexa o 89%. Se nos fixamos nun teclado de ordenador normal e corrente, o 5 está na mesma tecla que o % co que é relativamente fácil escribir 555 en vez de 55%.
Por certo, a Bellamy ao asemellar "esquecéuselle" chamar á revista para corrixir o erro. Pero coma os datos favorables son os datos favorables, e o último que fai un bo estómago agradecido é comprobar, e moito menos cuestionar os datos que avalan que é falso que a queima de combustibles fósiles por parte das compañías enerxéticas e o conseguinte efecto invernadoiro estea quentando a terra, ninguén decatouse deste detalle, e séguese citando a Bellamy como a evidencia definitiva de que o quecemento global é un "fraude", unha "estafa", unha "mentira" de ecoloxistas transnoitados. (Un recente estudo da Universidade de Zaragoza sobre a evolución dos glaciares do Pirineo constatou que se pasou dunhas 1.700 Ha a finais do século pasado a unhas 500 na actualidade).
Tamén fan seu ese informe (o de Bellamy) a lexión de medios de comunicación, dixital que prostituíndo a palabra liberdade úsana como parte do seu nome, e que contan con ostentosos banners de ENDESA, IBERDROLA ou CEPSA flotando sobre os artigos nos que un ex catequista, (brillante informático pero pésimo analista) un conselleiro de caixa de aforros (e presidente da Asociación Hispano-Cubana xa mencionada no meu anterior artigo) un periodista vinculado co Instituto Ciencia e Sociedade que ó seu vez está relacionado co GEES (¿sóalles tamén, non?), un economista vinculado coa Universidade de Chapman, (a cal premiou 2004 coa medalla Global Citizen ao ex-presidente Aznar), e outros analistas de similar imparcialidade fan verdadeiro encaixe de bolillos para demostrarnos que non é certo que as dez empresas enerxéticas máis grandes, EdF, Enron, RWE, ENEL, Vattenfall, Electrabel, EnBW, Endesa, Iberdrola e Enerxía británica, sexan as responsables do 60% de todas as emisións de gases de efecto invernadoiro do sector eléctrico e do 90% dos residuos nucleares, ou que o sector eléctrico europeo sexa o responsable da emisión de máis de 1.200 millóns de toneladas de dióxido de carbono e de máis de 2.600 toneladas de residuos altamente radiactivos cada ano, e que en todo caso, iso non inflúe para nada no quecemento da Terra.
¿Será casualidade que esta tormenta de estudos que "evidencian" que o efecto invernadoiro é un bulo de roxos e ecoloxistas, ou que os residuos radiactivos carecen de perigo, coincida con que máis da metade das centrais térmicas de carbón en Europa teñen máis de vinte anos e que nos próximos dez anos terán que decidir que tipo de instalacións constrúen? ¿Seguiranse baseando nos combustibles fósiles e a enerxía nuclear? ¿ou a crecente opinión pública mundial faralles construír instalacións eficientes e limpas de enerxías renovables pero que ao ser máis caras a curto prazo limitarán os beneficios das súas accionistas?
Esta vez os estómagos agradecidos se atopáronse lebrillo con que seus amos botáronlles un óso duro de roer.
Andrés Gimeno
Estómagos Agradecidos (1ª parte)
Estómagos Agradecidos (2ª parte)
Categories: Globalización, Ecoloxía
3 Comments »
Unha vez dentro do recinto do monumento mentres dúas persoas despregaban unha pancarta co lema da acción "Saltamos o Valado", as outras dous, provistas de extintores procederon a apagar a chama que homenaxea ao soldado descoñecido. Con este xesto preténdese apagar a chama dos exércitos e as guerras que tan terribles consecuencias provocan na vida das persoas dos países pobres.
O soldado descoñecido simboliza o militarismo, o poder da forza, de quen teñen o diñeiro e as armas máis poderosas. O soldado descoñecido é o guerreiro sen rostro, é a inxustiza e a opresión para os/as febles. Apagar a súa chama é apostar por outra sociedade.
A continuación reproducimos o Manifesto da Acción:
Saltamos o Valado
O fenómeno migratorio é unha cuestión social e política e como tal debe ser tratado. Non hai valados nin exércitos que poidan parar a quen foxen de guerras, hambrunas constantes, gobernos corruptos e SIDA pandémico. En nome da globalización, Occidente plantexou a África que as fronteiras non debían constituír un obstáculo para a libre circulación de mercancías e capitais, clave dun hipotético progreso que xamais asomou polo continente negro.
Agora sabemos que todo era un conto e aparece ante os nosos ollos un terrible pesadelo: expolio dos seus recursos, enfermidades e miserias para a maioría dos seus habitantes. Europa rouba a comida que podería paliar as hambrunas que padecen 2 millóns de persoas, mentres en África cocíñanse as sobras, aquilo que os europeos tiramos ao cubo do lixo, como reflexa o documental "O Pesadelo de Darwin". Os xigantescos avións de carga con destino África recollen o pescado do lago Vitoria ou os diamantes de Debswana, pero a viaxe de ida non o fan de baleiro. Levan armas. Armas que axudan a perpetuar todo tipo de guerras, tan lucrativas para a industria armamentística.
Unha mínima parte da poboación africana é a que toca ás nosas portas, detrás das cales existe un relativo benestar construído a costa súa. Se hai libre circulación para as mercancías e os capitais, ¿como é posible que os seres humanos non dispoñan desa mesma posibilidade, a de desprazarse cara alí onde poidan encontrar traballo? ¿Por que non se permite a libre circulación das persoas? Na fronteira os inmigrantes son acosados por cans amaestrados, golpeados e tiroteados, sen que a ninguén asemelle importarlle demasiado. Non son mortes, son asasinatos. Marrocos ademais condena aos inmigrantes a unha morte anunciada ao colocalos no deserto arxelino sen ningún ollamento, independentemente da súa procedencia. Ninguén debe estrañarse porque un inmigrante declare que prefire arriscarse a morrer en augas do Estreito a caer en mans da policía marroquí.
Continúa a desobediencia en Ceuta e Melilla, ás portas da Europa fortaleza. Nós, antimilitaristas e desobedientes, tamén saltamos a vala, para berrar unha vez máis que ningún ser humano é ilegal. Non hai monumentos ao inmigrante descoñecido, pero si aos soldados que din protexer a Europa fortaleza e a "unidade de España". Esta acción é un paso máis no noso traballo de denuncia sobre as consecuencias do militarismo e as guerras.
Non ao expolio de África. Non ao comercio de armas. Non ás guerras.
Desobedece as guerras, apaga o militarismo.
ESPAZO HORIZONTAL CONTRA A GUERRA
Categories: Noticias Quentiñas
4 Comments »
O papel das ONG
October 10, 2005 1:17 pmINFORME DA COORDINADORA ESTATAL DE ONGD
Confianza "cega" no labor das ONG
A Coordinadora de ONG de Desenvolvemento de España vén de facer público unha análise sobre as percepción cidadán sobre as ONGD e o traballo de cooperación e solidariedade. Máis dun 86% das persoas consultadas cren que as acción impulsadas pola ONG contribúen decisivamente a elevar o nivel de vida dos cidadáns dos países do Sur. Con todo, o Informe Percepción social das ONG. Así nos ven desvela un considerábel descoñecemento cidadán sobre as actuacións e o funcionamento das organización da solidariedade.
Saúde e educación preocupacións principais das ONGD
A percepción cidadá é que a atención sanitaria e educativa e mais a creación de infraestructuras son os principais centros de actividade das ONGD, que xunto cos apadriñamentos e a defensa dos dereitos humanos compoñen a carta de actuacións nas relevantes. Por outra parte, a meirande parte das persoas consultadas cren que a dedicación principal das ONGD é a axuda humanitaria (64,2%) e a educación para o desenvolvemento (38,5%) e non tanto executar proxectos de axuda ao desenvolvemento (26,7%).
Un considerábel despiste cidadá sobre a orixe dos cartos…
Só un 65% das persoas entrevistadas sabe que o Goberno dedica unha parte dos seus orzamentos á cooperación. A maioría dos cidadáns cren os Organismos Internacionais e a Unión Europea son os que máis fondos achegan. A realidade é moi diferente: Comunidades Autónomas e os concellos son as principais entidades financiadoras, pero esas achegas son invisíbeis para a maioría da xente consultada.
Tampouco están moi claros os cidadáns sobre o esforzo financeiro do goberno central xa que un de cada cinco persoas consultadas cre que o executivo de Rodríguez Zapatero lle dedica xa o 0.7% dos orzamentos do Estado á cooperación para o desenvolvemento.
e sobre quen xestiona os cartos da solidariedade
Os cidadáns consultados cren que as ONGD son as que xestionan a maioría dos fondos de axuda ao desenvolvemento, cando o 72% das axudas son viabilizadas a través de axencias oficiais. Con todo, a maioría dos encuestados maniféstase favorablemente a axudar con doazóns ás ONGD e un 60% contribuíu con diñeiro nas campañas de axuda cando a catástrofe provocada pola tsunami no sueste asiático e un 40% realizara achegas financeiras e de traballo voluntario en ONGD con anterioridade a esa data e case que un 70% están disposto a seguir colaborando no futuro.
Hai moita confianza nas ONGD, pero pouca transparencia na súa xestión
A maioría das persoas consultadas cren que as ONGD fan un uso correcto dos recursos económicos e materiais dos que dispoñen. E un 56% están moi de acordo ou bastante de acordo con que as ONGD aplican de modo eficiente os recursos financeiros, e unicamente un 5% cre que as organizacións solidarias malgastan os seus fondos. Con todo, apreciase pouca transparencia na súa xestión: o 40,8% entenden que as ONGD dan pouca información sobre o seu uso dos fondos e máis dun 90% das persoas preguntadas entenden deberían someterse a auditorías externas para fiscalizar os seus gastos.
e ademais, se a ONGD non sae na TV, non existe
O 75% das persoas consultadas repararon no último ano na publicidade sobre o labor das ONGD, sendo a televisión o medio de difusión principal. Sábese das campañas solidarias das ONGD pola televisión nun 81%, nos xornais un 21% e na radio un 13%. Pouco impacto ten na audiencia as campañas en internet (4,8%) e a través de soportes (folletos, exposicións, charlas…) xestionados directamente polas propias ONGD. Cando se lle pediu o nome dunha ONGD un terzo dos encuestados non foron quen de dar o nome dunha organización. Médicos sen fronteiras, Manos Unidas, Caritas e Intermón-Oxfam son as ONGD que teñen unha maior proxección pública.
ONG : rematouse a festa
Co secuestro da cooperante italiana en Kabul chegou o momento -aínda que con enorme atraso- de que o mundo das ONG fágase preguntas e reflexione seriamente sobre a súa razón de ser e o feito de que dende fai varios anos a conivencia entre cooperación e exércitos desnaturalizou o alma das ONG e, sobre todo, a de quen traballan en elas. Aínda que non estou nada seguro de que o mundillo da cooperación sexa capaz de facer esta dura reflexión e autocrítica, ocupado como está en inflar uns resultados cada vez máis modestos e ineficaces, mentres infla -pero de verdade- os soldos dos seus empregados.
Perdeuse por completo ese espírito, un pouco pioneiro e inxenuo, de quen traballaban nas ONG durante os anos oitenta e a principios dos noventa. Para recadar fondos e cumprir os requisitos impostos polos doantes, o alma de quen traballa na cooperación corrompeuse dun modo irreversible.
Atraídas por uns soldos desorbitados, dignos de directivos de empresa, hai persoas que pasan como se nada de traballar nunha multinacional a facelo nunha ONG; por outro lado, as propias ONG a miúdo son verdadeiras multinacionais: CARE, sen ir máis lonxe, pero a lista é moi longa.
A responsabilidade non recae unicamente en quen manda o seu curriculum para encontrar traballo, senón sobre todo nas propias ONG, que buscan un persoal cada vez máis especializado, con experiencia de anos e características propias dun directivo de empresa, recorrendo a métodos empresariais de selección do persoal. A consecuencia natural é que se crean verdadeiras compañías humanitarias cun persoal internacional moi ben remunerado, o mesmo que, en proporción, o persoal local. Isto orixina localmente distorsións no mundo do traballo e a lóxica envexa de quen non traballan nunha ONG internacional.
As ONG contratan no mercado de traballo ás persoas máis preparadas e páganlles uns soldos que nin as empresas nin os bancos locais pódense permitir.
Lembranza que fai anos, cando estaba en Camboya, nas entrevistas de traballo para contratar a un axudante, á miña pregunta de por qué querían traballar nunha ONG os aspirantes case sempre me contestaban candidamente que os soldos eran moito máis altos que o soldo medio pagado polas empresas locais.
É unha corrupción mental que practican a inmensa maioría das ONG internacionais.
Se a todo isto engadímoslle a crecente e preocupante colaboración entre ONG e exércitos nos países que rematan de padecer unha guerra, chegaremos á conclusión de que xa non queda nin rastro do «non gobernamental», e que as ONG premiadas con fondos convertéronse no brazo humanitario da política exterior dos seus países, pero dunha política de guerra «humanitaria» e neocolonial.
Antes de que sexa demasiado tarde -se non o é xa- as ONG conscientes deben plantearse cal vai ser o seu futuro e como van deter esa marcha alocada da cooperación cara a xestión de tipo empresarial e a militarización.
Hai que saber dicir non ós requisitos que impoñen os doantes institucionais e privados, buscar outras formas de recadar fondos e ter a humildade de reducir os obxectivos, é dicir, dedicarse a actividades máis modestas e concentradas e recortar considerablemente os soldos dos cooperantes.
Pero tamén debe cambiar o método de selección de aspirantes, desterrando dunha vez por todas os criterios empresariais.
Non é fácil, dende logo, renunciar a uns fondos millonarios (en euros), pero é a única maneira de distinguir e illar ás ONG empresariais e militaristas, cuxos cooperantes estarán cada vez máis expostos a secuestros e atentados, como ocorre cos «contratistas» e soldados.
Porque cada vez é máis difícil distinguir entre cooperantes, «contratistas» e soldados.
Enrico Sabatino
ONG : se acabó la fiesta (castellano)
Algunhas consideracións sobre o papel das ONGs
1. Introdución
O día 23 de maio de 2005 Rebelión publicou o artigo de Enrico Sabatino "ONG: rematouse a festa" (1). Neste propóñome afondar nos obxectivos que a propias ongs din perseguir coas súas actuacións e expoñer en que consisten realmente esas actuacións.
A distancia resultante entre uns e outras ofrece poucas dúbidas da imposibilidade das ongs de cumprir os seus obxectivos. Translócese, máis ben, que traballan -aínda que sexa involuntariamente- a favor do sistema inxusto e violento cos febles.
2. O que se propón as organizacións non gobernamentais na actualidade
A Coordinadora de ongd-España, ou sexa, a agrupación de organizacións non gobernamentais para o desenvolvemento españolas, elaborou recentemente un código de conduta (aprobado o 28 de marzo de 1998), cuxo punto de partida é que "loitan por erradicar a pobreza (que) é, fundamentalmente, resultado da explotación dos pobos e da natureza. E que a causa das desigualdades sociais está no acceso desigual aos recursos e na exclusión dos pobos da toma de decisións que lles atinxen". Engaden que "as ongd practican a cooperación cos pobos do Sur, entendendo que esta é un intercambio entre iguais, mutuo e enriquecedor para todos, que pretende fomentar o desenvolvemento e lograr a erradicación da pobreza".
O que chama a atención é que se afirma que no mundo actual, nas relacións entre países, négase a algúns homes o que precisan para vivir. Con elo establécese unha relación de desigualdade, de inxustiza, de abuso, de exclusión, de opresión, en fin, como queira cualificarse esta situación, que á prostre sempre se trata da violación dos Dereitos Humanos. É a transformar esta situación ao que se orientan estas asociacións. De acordo co previsto no código, "isto implica a necesidade de que entre os principais obxectivos das ongd do norte figuren a cooperación para o desenvolvemento, a loita contra as desigualdades e a pobreza e as súas causas. Ademais, esixe que a súa práctica sexa coherente e consecuente con este fin".
Xorde de inmediato máis dunha pregunta sobre a capacidade das asociacións de lograr as súas aspiracións, porque ¿como van facer desaparecer esta pobreza que alcanza a millóns sen conto co traballo -necesario e loable- duns poucos miles? ¿como van contrarrestar o poder dos que desexan e manteñen a situación de pobreza, que por outra parte así existiu durante todos os séculos dos que hai memoria na humanidade? Non se conseguiu a xustiza (e por ende a paz) entre as nacións (nin dentro delas en moitos casos) co progreso material, a ciencia, as leis, os pactos, as declaracións… pero agárdase que a consiga as ongs. Con toda probabilidade os líderes destas ongs teñen na súa mente constantemente a cuestión de que non se adiviña o fin da inxustiza mediante a actividade destas asociacións, e que o seu empeño e eficacia apenas fai mella na realidade. E, sen embargo, sen unha resposta clara aí propáganse, aí funcionan, aí son financiadas por uns e apoiadas por outros.
Suponse que para impulsar o progreso e alcanzar o benestar xeral baseado na xustiza, a explotación sostible e o reparto equitativo dos recursos terrestres, por unha parte, e evitar os males, especialmente os que levan consigo os conflitos armados entre nacións, por outra, existen as asociacións de Estados nas súas variadas formas. Entre todos dispón dos medios legais e técnicos que permiten alcanzalo. Por iso causa extrañeza que á vista da evolución das sociedades humanas, as ongs crezan e se faga tan necesaria a súa actuación.
3. O que fan as organizacións de voluntarios na actualidade
Cun repaso aos principais problemas do mundo, apréciase que fan as institucións internacionais e que fan as ongs para lograr o cumprimento da Carta das Nacións Unidas, asinada o 26 de xuño de 1945, e o acordado na Declaración Universal de Dereitos Humanos, adoptada e proclamada pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas na súa resolución 217 A (III), de 10 de decembro de 1948. Non son, dende logo, os únicos instrumentos, pero pola súa importancia e xeral aceptación, son a medida máis apropiada para avaliar as actuacións duns e outras.
A primeira e principal afirmación da Carta alude á resolución das nacións para evitar a guerra e reafirmar os dereitos humanos e a dignidade do home. O que fan os Estados é xusto o contrario, independentemente das palabras que se usen para xustificar as accións contrarias ao que se establece na Carta. En 1998 o gasto militar mundial alcanzou 745 mil millóns de dólares, segundo lese na páxina web do Instituto de Investigación para a Paz Internacional de Estocolmo, máis coñecido por séculas en inglés, SIPRI, . Non é que os Estados gasten incomparablemente máis en armas que en desenvolvemento (uns 55 mil millóns, dos cales moitos son ligados, ou sexa, que volven ao doante en forma de servizos que presta e bens que vende), a pesar do declarado con solemnidade, senón que con ese gasto non diminúe, máis ben aumenta, o perigo que din querer evitar, mentres que os riscos derivados da situación de pobreza tamén crecen. Ademais, hai que afirmar sen rodeos que esas cantidades desviadas do benestar á morte son en si mesmas un crime contra a humanidade aínda antes de que as balas cheguen aos seus destinos, ou incluso se non se utilizan, pois con elas poderíase rematar coa situación de pobreza e carencias en todo o globo.
Interesa agora observar o papel das ongs nesta cuestión, xa que precisamente adquiriron gran notoriedade pola campaña contra as minas terrestres. ¿Que sucedeu con esta? Non só, como afirma o SIPRI, que "o seu éxito limitouse a algúns pasos concretos", senón que unha das que encabeza a campaña, unha acción en bloque de mil trescentas ongs, Amnistía Internacional, recoñece na páxina 32 do número de agosto-setembro de 2000 da revista do mesmo nome, que "nalgúns países, o uso de minas terrestres está aumentando", que "dezaoito Estados asiáticos non asinaron aínda o tratado que prohibe as minas terrestres" e que "China, Corea do Sur, India e Pakistán fabricaron minas terrestres para o seu propio uso".
Resulta evidente que esas ongs non son culpables do fracaso da súa campaña. Tamén o é que incluso se tivese éxito, aínda habería un sinfín de armas de todo tipo listas para ser usadas. Hai que admitir que a campaña, máis alá dos mortíferos obxectos que non van explosionar -quizais-, ten un efecto educativo importante, polo que aporta ás conciencias, aínda que de difícil avaliación, pois non hai forma de medir o resultado. En todo caso pódese concluír que o principal beneficio que se obtén desta campaña e outras deste tenor é que os cidadáns reflexionen sobre o terrible mal que causan as armas. A pesar do loable desta acción, os problemas non desaparecen. ¿A canta xente alcanza este tipo de campañas? ¿En que medida as actuacións dos que participan van pasar máis alá de asistir a unha exposición ou asinar unha petición? Unha vez asinadas as peticións, a vida segue e as persoas seguen contribuíndo cos seus impostos, os seus votos, o resto das súas actitudes e accións, a que todo o demais, agás as minas terrestres, no mellor dos casos, siga o seu curso.
De novo, non é culpa das ongs que o seu poder non chegue onde chegan os seus desexos, pero se se acepta que o éxito é case nulo, cabe cando menos unha reflexión sobre os seus obxectivos, as súas accións e sobre a súa propia existencia. Asemella que se as ongs non fan un esforzo moito maior no ámbito no que máis capacidade teñen, o educativo, as campañas dificilmente poden conducir ao éxito. Un efecto pernicioso non buscado é que o cidadán, satisfeito e tranquilo por participar na campaña contra as minas, pense que xa fixo o que está na súa man para mellorar o mundo, e non sexa capaz de seguir adiante. É difícil admitir como argumento que algo se vai conseguindo, aínda que así sexa, pois algo neste asunto é tan pouco que non é suficiente para alterar o statu quo. ¿Como van conseguir as ongs que o presuposto anual español de defensa, arredor de 900 mil millóns de pesetas, isto é, vinte veces o diñeiro de que dispoñen todas as ongs españolas xuntas, e a exportación de material bélico a países nos que se violan os dereitos humanos desaparezan, como cabe pensar que é o seu obxectivo á luz da Carta e a Declaración?
A actuación das ongs en zonas de conflito require especial atención. No teatro á vista de todos en que se converteu o mundo, polo pequeno, represéntase ultimamente, entre outras, a obra "Os negros mátanse entre eles, pobriños". Mostramos aquí como se desenrola unha representación: as armas de todo tipo vendidas polos países desenrolados aos países en desenvolvemento, que manexan con gran dedicación soldados tercermundistas contra os seus compatriotas ou os habitantes do país veciño -non contra a poboación dos cinco vendedores que se sintan no Consello de Seguridade e as súas aliados-, producen unha enorme cantidade de morte e de sufrimento durante, inmediatamente despois e moitos anos despois da guerra, en forma de feridos, orfos, enfermidades e descenso xeral do nivel de vida no área e nos arredores e outras zonas -grazas en parte ó enorme fluxo de refuxiados que se xera. Os medios de comunicación poñen aos cidadáns dos países ricos ao corrente da defeita.
Máis ben tarde que pronto, quizais aparecen na zona soldados das Nacións Unidas, ou outra organización menor, incluso un país pola súa conta, cunha misión de pacificación, aínda que ninguén asemella caer na conta de que se eses mesmos pacificadores non vendesen as armas en primeiro lugar, seguramente non estarían alí, aínda que ben pensado unhas manobras militares no estranxeiro nunca veñen mal á tropa. Con esta aparición, a veces a desfeita é maior, a veces non. Acompañándolles, ou pola súa conta, as ongs tamén fan acto de presenza co material de socorro e os cartos que puideron obter do primeiro mundo, nunca en cantidade similar, nin remotamente, á que en primeiro lugar destinouse á destrución. Alí tentan salvar o que se pode, aínda que é obvio que o que conseguen é infinitamente menor que o dano que antes se causou. A representación, con algunhas variacións superficiais, cambia de escenario de vez en cando e tamén se repite no mesmo lugar. Mentres tanto, a moi poucos resúltalles chocante que os mesmos que patrocinan primeiro o dano logo tenten curar algo as feridas.
Estas actuacións esquizofrénicas do ben e do mal prodúcense a veces tan xuntas no espazo e o tempo, van tan unidas, que os medios de comunicación amósannos a militares e cooperantes mentres comparten vehículos, materiais, vivendas, proxectos… e repártense os clientes, que son os que hai que armar, pacificar, curar, aloxar e alimentar. Esta colaboración ensina un mundo case ideal en occidente no que non só os conflitos prodúcense máis alá dos salóns de estar e vense só pola televisión e sen risco, senón que os impostos para os enormes gastos de defensa xa non son para facer a guerra. Aqueles serven para levar a cabo misións de paz e para manter a legalidade internacional, co que ese gasto molesta menos ao contribuínte. Se, polo que sexa, prodúcense danos colaterais, non pasa nada, envíanse en avións e barcos militares un grupo de voluntarios xunto cos uniformados e péchase o círculo da labor humanitaria.
A resposta das ongs cando se plantexa que a súa labor nesas zonas catastróficas leva consigo en ocasións que, como se dixo con crueza e acerto, "sexa o servizo pos-venda" do primeiro mundo, é que hai que salvar vidas, protexer orfos e alimentar desprazados. Sen embargo, cada vez máis cabe pensar que as ongs son arrastradas a realizar ese servizo, que aínda que xustifica a súa existencia a primeira vista, traballa en definitiva en contra do seu obxectivo final, novamente o da Carta e a Declaración, ou a favor do estado actual das cousas, fondamente inxusto e inhumano. E elo porque resulta absurdo dar cunha man o que se quita coa outra, isto é, que os países ricos dean aos pobres armas cunha man e coa outra ofrézanlles as vendas e as tendas de campaña.
A pesar de toda a boa vontade que se lles supón, quizais convén, en contra da tendencia actual, suspender as accións humanitarias e no seu lugar realizar unha reflexión sobre se é máis acorde coa dignidade humana ter máis ongs e máis capaces de actuar -hoxe día asemellan comandos especializados en levar botes de leite en po ás selvas máis perdidas-, ou ningunha dedicada a lavar a roupa sucia dos gobernos que as manteñen economicamente. Quizais non é esaxerado pensar que máis que salvar vidas no terceiro mundo -¿cantas realmente respecto do número de vítimas se non actuasen?- o que fan é acalar as conciencias dos máis sensibles cidadáns dos países ricos. A resposta das ongs é que salvar vidas humanas, aínda que sexan poucas cada vez, é o fundamental, especialmente cando a alternativa é non facer nada ou reflexionar. Pero a estratexia e a eficiencia sen máis quizais non as acheguen ao seu obxectivo último. É preciso pararse e reflexionar sobre tantas actuacións e as súas estratexias.
Da mesma forma que, con orgullo non disimulado, axencias internacionais e ongs multinacionais anuncian que son capaces de acudir en cuestión de horas a calquera punto do globo no que ten lugar un conflito, e situar nel persoal médico, enxeñeiros e especialistas en loxística, xunto coas súas medicinas, tendas de campaña e sacos de fariña, tamén son capaces de enviar eses mesmos equipos adonde faga falta se é que pasou un furacán, produciuse unha inundación ou, polo contrario, non chove nin gota dende fai meses. A Coordinadora de ONGDs -CONGDE- fixo notar nun comunicado feito público en marzo de 2000 que estas tiveron que facer fronte a un número crecente de emerxencias nos últimos tempos. Por elo trátase de reflexionar sobre se as ongs non están contribuíndo, precisamente polo seu aumento constante de eficacia a curto prazo para contribuír a aliviar desgracias -¿en que medida, en realidade?-, a erosionar o fin último de lograr o benestar global. Resulta polo menos estraño que a Organización Mundial da Saúde (OMS), nunha nota de prensa feita pública o 26 de xullo de 2000 -que se pode ver na súa páxina electrónica - laméntese de que "os países ricos non están respondendo ás necesidades sanitarias dos pobres en casos de emerxencias". Polo que di, entre outros casos que presenta, non atopa un doante que aporte douscentos mil dólares para restablecer o sistema de saúde que evite os numerosos casos de mulleres que morren durante o parto en Burundi.
A OMS afirma noutra das súas notas de prensa de 29 de xuño de 2000 que "25 millóns de dólares poderían evitar unha catástrofe sanitaria no corno de África azoutado pola seca". Se temos en conta que nesa zona, Etiopía, Eritrea, Kenia, Somalia, Sudán, Uganda e Yibuti viven entre 13 e 14 millóns de persoas, con dous dólares para cada un agora non haberá que enviar mañá ós "augadores sen fronteiras". Pero, enriba de que levan o auga, non van ser culpados estes por facer un traballo humanitario.
Canto máis potentes se fan as ongs, sobre todo canto máis notoriedade adquiren e asemella que se fan imprescindibles para salvar vidas e resolver problemas graves, a pesar de que os Estados son inmensamente máis potentes e agárdase deles que cumpran co manifestado na Carta e na Declaración, máis exposta segue a poboación pobre a esas catástrofes supostamente provocadas en exclusiva polas forzas da natureza. É inevitable pensar que nesta traxicomedia repetida ata a saciedade e á que non se lle ve o final, cada un escolleu un papel, que representa de acordo a un guión coñecido por todos, e que a uns non lles convén alterar porque non lles resulta rendible economicamente, ou sexa, por puro egoísmo, mentres que os outros non o abandonan porque non alcanzan a ver un mellor para eles mesmos, nin un fin á representación que non sexa máis prexudicial aínda para as vítimas.
Aínda que no caso de conflitos bélicos e emerxencias apréciase ben a sinrazón do statu quo, e por elo tomáronse aquí como exemplo, en realidade pódese observar que non son outra cousa que as situacións extremas dun sistema que é un continúo. En todas as partes deste prodúcese a mesma tensión. Se pensamos no SIDA, por exemplo, do que xa non hai dúbida sobre o seu impacto demoledor en África, resulta que outra vez imponse terca a sinrazón. O Banco Mundial calcula que África realizará un desembolso de 2.300 millóns de dólares ao ano na loita contra o sida, segundo recolle The Economist na páxina 14 da súa edición do 15 de xullo de 2000. Esta cifra, máis a que se adianta respecto do número de mortos dentro duns anos, similar á de habida na Segunda Guerra Mundial, e a astronómica das perdas económicas, así como a incalculable en canto ao sufrimento humano, fai pensar que non hai ong nin coalición de ongs no mundo enteiro que sexa capaz de curar sequera en parte esta sangría. Por outro lado, a actuación das institucións internacionais pode preverse polo anunciado: que o Banco Mundial vai destinar de momento 500 millóns de dólares a esta causa. Así que tamén pódese prever que tras esta cantidade inicial sairá máis adiante outra, similar ou máis reducida, pero nunca nin remotamente igual á que se precisa, en mans de "alguén sen fronteiras" para facer o que poidan.
Os datos e cifras que expresan a inxustiza do sistema son moi coñecidos. Incluso pódese acudir aos que publican as propias organizacións internacionais encargadas de velar polo cumprimento da Carta e a Declaración, porque chegan a recoñecer o fracaso do sistema, aínda que non entoan o mea culpa, e a veces sorprenden polo ton de sinceridade co que se refiren aos problemas de que se ocupan -sen arranxalos. Vexámolo a través da literatura gris de recente publicación. O Secretario Xeral das Nacións Unidas afirma que "o SIDA en África é tan grave que está causando unha crise social e económica, a cal á súa vez ameaza a estabilidade política". Pola súa parte, UNAIDS, a axencia das Nacións Unidas para o sida, faise eco e anuncia que "a enorme distancia que separa aos países ricos dos pobres nesta enfermidade, probablemente vai aumentar no próximo século".
Preocupada por este aviso, a UNCTAD, a Conferencia sobre Comercio e Desenvolvemento das Nacións Unidas, fai os seus propios estudios sobre como salvar esa distancia e calcula que "nos próximos 10 anos necesitaranse uns 20 mil millóns de dólares en axuda para que África escape da trampa da débeda". Como a UNESCO recoñece que sen ensinanza básica non hai saída da débeda nin desenvolvemento posible para ningún país, pois reuniu aos líderes do mundo en Dakar o pasado mes de abril de 2000 e declarou solemnemente -por se alguén non o sabía- que "todos os nenos, xoves e adultos, na súa condición de seres humanos, teñen dereito a beneficiarse dunha educación que satisfaga as súas necesidades básicas". Agora ben, o caso é que, segundo as súas palabras, "resulta inaceptable que no ano 2000 haxa aínda máis de 113 millóns de nenos sen acceso á ensinanza primaria e 880 millóns de adultos analfabetos".
A ninguén se lle escapa que a pobreza que resulte de todo o anterior producirá conflitos, pero aí está o ACNUR, o Alto Comisionado da Nacións Unidas para os Refuxiados, para avisar de que lles agarda moito traballo. Advirte a Alta Comisionada: "requírese unha estratexia preventiva para asegurar que a xente sexa capaz de vivir en paz (…) debemos intensificar os nosos esforzos para previr e resolver esas situacións". Non di quen nin cando traerá a solución, pero non hai que preocuparse porque o UNICEF xa nos avisa de que cara o ano 2010, as mortes infantís aumentarán, co que os nenos mortos non poderán converterse en refuxiados.
Os que sobrevivan poderán contar co Banco Mundial e o Fondo Monetario Internacional e os seus centos de programas de axuste estrutural, que se renovan ano tras ano dende fai cincuenta, cos resultados coñecidos. A pesar de todos estes esforzos do primeiro mundo, a cousa non asemella que se arranxe, segundo afírma a edición de 1999 do Informe sobre o Desenvolvemento Humano do UNDP, Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento, que non se deu conta agora, senón que leva anos publicándoos: "os activos das tres persoas máis ricas do mundo son superiores ao produto interior bruto combinado dos países máis pobres e os seus 600 millóns de habitantes". Finalmente, hoxe día o que está de moda é a AOD dos países membros do CAD da OCDE, sécolas que significan algo pero que non merece a pena explicar, porque como di intermón, fundación para o terceiro mundo, no seu estudo nº 2 de novembro de 1998, o resultado final, coma sempre, é que "en 1997 produciuse unha drástica caída da axuda a nivel mundial", mentres que nese mesmo ano "os países de renda baixa devolveron 47.000 millóns de dólares como pago pola débeda, sustancialmente máis do que recibiron en concepto de axudas".
4. Conclusión: imponse un esforzo de sinceridade e de reflexión
Non hai dúbida de que as ongs denuncian o estado presente de inxustiza e violación dos dereitos humanos e ó tempo traballan con boa vontade e gran esforzo por cambialo. Nembargante, non asemella que teñan opción algunha para lograr un cambio de sistema co seu labor actual, e incluso asemella que corren o perigo de que este as absorba e pasen a formar parte del. En todo caso unha parte non influente, dende logo, xa que son un elemento marxinal se se pensa no que conseguiron. No peor dos casos pode que a súa labor sexa contraproducente para o que afirman querer conseguir. Con outras palabras, en canto á súa capacidade de "erradicar a pobreza", os datos presentados non deixan lugar a dúbidas. En canto aos seus obxectivos de "cambio social (…) xurdido da vontade colectiva", pode que estean traballando nunha dirección equivocada.
Aínda que non é razoable reprochar ás ongs que o seu obxectivo de eliminar a pobreza é inalcanzable coas súas actuacións, convén sen embargo que se teña presente esta imposibilidade, co fin de evitar o engano e a desilusión dos voluntarios. Ademais, o obxectivo educativo das súas actuacións corre o perigo de verse pervertido. Hai que admitir que o sistema, tal e como está concibido e como funciona, non admite a eliminación da pobreza sen máis: ou se cambia o sistema, ou a pobreza seguirá. Non existe un sen o outro. A pobreza non está aí porque si, é o sistema. Non se trata soamente de contribuír cunhas horas de traballo voluntario, ou cunha cota, nin de asinar peticións. Non se pode agardar que o sistema vaia cambiar cun movemento tan minoritario, non só polo número de membros e simpatizantes, e das súas actuacións, senón porque o resto do sistema, incluso eles mesmos -máis ou menos inadvertidamente- traballan a favor del.
Os voluntarios e os simpatizantes das ongs poden pensar que a súa contribución aos dereitos humanos consiste en realizar unha acción ou apoialas dalgunha maneira. O cambio social ao que estas aspiran, dende logo, non vai ter lugar unicamente coas súas actuacións. Pretender dulcificar o cambio social mediante estratexias paso a paso, mediante campañas suaves, mediante mensaxes indoloros, non só non serve á verdade, senón que non ten visos de alcanzar os obxectivos finais.
Hai que ser especialmente vixiantes cos medios, non vaia ser que ás ongs lles ocorra coma aos Estados, que cheguen a un punto en que se poida dicir delas o que advertiu Einstein, "perfección nos medios e confusión nos fins, na miña opinión, é o que asemella caracterizar a nosa época". Os Estados deseñaron todo tipo de instrumentos cada vez máis sofisticados e máis custosos para facer funcionar o mundo, pero o balance global é moi negativo. Hai que coidarse de que as ongs copien este comportamento. Igual que non son capaces nin se lles esixe emendar todo o que os Estados esnaquizan, empeñarse en chegar en horas a calquera recuncho do mundo non vai cambiar o sistema, nin tampouco recadar unha cantidade récord nun programa de televisión. Isto é precisamente o que lle convén ó sistema, que precisa as ongs igual que unha olla a presión precisa unha espita.
Nota: este artigo é unha versión de "The poor will always be with us -and so will NGOs" (Development in Practice, 15:2, 2005, 200-209) do mesmo autor.
(1) ONG : rematouse a festa
Agustín Velloso
Algunas consideraciones sobre el papel de las ONGs
Categories: Globalización
No Comments »




Comentarios Recentes