O Proxecto Meiga nace coa idea de agrupar a toda a xente que posúe material audiovisual en galego, ou ben que pode conseguilo, coa idea de compartilo libremente pola rede. Buscamos a xente que teña capturadoras de TV Dixital para poder grabar series ou peliculas que se emitan pola TVG, e despois colgalas na rede para que a xente poida baixalas. Tamén buscamos xente que poida facer montaxes de audio galego sobre o video orixinalmente noutro idioma, e por suposto tamen buscamos xente que teña material en galego, ainda que a calidade de imaxe non sexa moi boa, xa que eso podemos solucionalo coas montaxes de video.

O noso obxectivo e promociona-lo uso do galego e evitar que esas dobraxes tan boas que se fan na nosa terra caian no esquecemento depois de seren emitidas un par de veces por television. Non temos intencion ningunha de gañar cartos con esta iniciativa, o unico que perseguimos como xa dixen antes e conservar as dobraxes e promociona-lo galego.

Xa sabes, se tes algo que nos pode interesar ¡Contribúe!

Proxecto Meiga

Categories: Noticias Quentiñas
10 Comments »

O té (thea sinensis) é unha planta perenne da familia das camelias. Os botánicos identifican tres variedades intimamente relacionadas (o té da China, o de Assam e de Camboia), todas elas utilizadas na producción comercial.

Camellia Sinensis, o arbusto da China, pode alcanzar unha altura máxima de 2,5 a 4,5 metros, e crece na china, no Tíbet e no Xapón. Soporta temperaturas moi frías e pode producir follas, de 5 centímetros, durante 100 años. Camellia assamica considerase mais ben un árbore, pois crece ata os 13 ou 18 metros, con follas dunha lonxitude de 15 a 35 centímetros. Cultivase en climas tropicais e ten unha vida productiva duns corenta anos. A variedade de Camboia, Camellia assamica subespecies lasiocalyx, é tamén un árbore que alcanza os 4,5 metros e que se usa principalmente na producción de híbridos.
A planta produce follas coriáceas, brillantes, de cor verde escuro e pequenas flores brancas e delicadas duns 2,5 centímetros de diámetro con 5 a 7 pétalos moi similares ós da flor do xasmín. Estas producen un froito parecido á noz moscada que conten de 1 a 3 sementes. As plantas de té desenrólanse mellor na zonas cálidas e húmidas. Os climas mais adecuados presentan temperaturas de entre 10 e 30 grados centígrados, unha pluviosidade anual de 2.000 a 2.250 mm, e unha altitude de 300 a 2.000 metros sobre o nivel do mar. A combinación de altitude e humidade favorece o lento crecemento desexado; ademais, a calidade do té é mellor e seu sabor mais intenso si se cultiva a maior altitude. Moitos dos tés mais famosos do mundo (tés das terras altas de Cailán, Weyi de China, os mellores Darjeelings da India) proceden de arbustos cultivados por encima dos 1.200 metros.

A calidade final do producto depende de factores como o clima, o chan, a altitude, os procesos de recolección e procesamento, envasado, transporte e almacenamento.

A Química do Té: As follas de Camellia sinensis contén varios elementos químicos (incluíndo aminoácidos, hidratos de carbono, iones minerais, cafeína e polifenoles) que aportan o té seu color e aroma característicos. Asimesmo, contén un 75-80 % de auga que, durante as primeiras fases do marchitamento no proceso de elaboración, redúcese o 60-70 %. Durante a fase de fermentación (u oxidación) do té negro e Oolong, os flavonoles polifenólicos (o catequinas) reaccionan co osíxeno do aire para dar lugar o cor e sabor único da infusión.

O proceso de desecación (ou secado) desactiva a enzima que provoca a oxidación á vez que reduce o contido en auga a un 3%.

O aroma do té negro é sumamente complexo. Ata a data identificáronse mais de 550 sustancias químicas, incluíndo hidratos de carbono, alcohois e ácidos. A maioría fórmanse durante o proceso de elaboración e cada unha aporta súas propiedades ó sabor do té a través do sentido do olfato da persoa que o bebe. Nembargantes, o sabor debese principalmente ós diferentes compostos polifenólicos (coñecidos popularmente pero de xeito incorrecta como taninos) modificados pola cafeína.

A cafeína é un dos compoñentes mais importantes do té e actúa como estimulante suave que aumenta a actividade gástrica. Tódolos tipos de té conteñen cafeína, pero en diferentes proporcións. O té verde ten menos que o Oolong, e este menos que o negro. Polo tanto, os que queiran reducir o consumo de cafeína deberían optar polas infusións mais claras e lixeiras de tés Oolong ou verdes. Facer notar que o corpo absorbe rapidamente a cafeína do café, o que provoca un incremento inmediato da circulación sanguínea e da actividade cardiovascular. En cambio, se cree que os polifenoles do té ralentizan o ritmo de absorción. Os efectos da cafeína nótanse mais lentamente, pero son mais duradeiros, polo que o té é moito mais revitalizante que o café.

Máis datos. O tempo para a elaboración do té depende do tipo, aparecendo baremos de tempo dependendo se o té é verde, negro ou oolong, incluso dentro de cada un destes grandes grupos o tempo de elaboración pode variar para os “puristas”. O té verde normalmente require un tempo entre 3 e 5 minutos, debido a que máis tempo sabería demasiado amargo, o resto dos tés normalmente requiren entre 4 e 6 minutos dependendo do tipo concreto e o gusto do consumidor. A considerar, en relación á cafeína, que canto máis tempo estea a folla do té en contacto coa auga a disolución da cafeína e maior, polo que o seu efecto é menos inmediato e a cafeína vaise liberando no corpo de forma máis paulatina (algo que como vimos antes caracteriza ao té con respecto ao café como indícase máis arriba), polo que deixar o té tan só un minuto (ás veces por presa ou impaciencia) non aparenta ser demasiado recomendable xa non só por sabor, senón tamén polas características que terá a bebida. Por certo, o té verde pódese utilizar un dúas ou tres veces mantendo as súas propiedades e sabor.

En canto á temperatura da auga admítese empregar auga a punto de ferver, a uns 90-95º como usualmente facemos. Nembargante para maior exactitude, recoméndase que para os tes fermentados (o té negro o vermello), a temperatura sexa máis próxima á de ebulición (100º) mentres que para os verdes, recomendase menos de 90º (incluso algúns indican 75º aproximadamente).

Outro factor a considerar é a recomendación de non lavar con deterxentes a teteira empregada para o té, xa que pode afectar as súas propiedades e o feito de non facelo proporcionará maiores valores gustativos. O ideal e lavala simplemente con auga moi quente. Sería ideal ter dúas teteiras, unha para facer té verde e outra para tés fermentados, sendo a primeira de forma baixa e redondeada e a segunda máis alongada.

As filosofías china e xaponesa dan moita importancia á ceremonia do té e ao instante en que se saborea. Durante un instante non existe outra cousa na vida que a sensación do tazo e o té. Elimínanse todas as distraccións e o pensamento só se concentra no inmediato, sendo esta capacidade de concentrarse no que fan en cada momento unha das maiores virtudes da cultura oriental. Para isto é importante tamén as formas, cores e materiais da teteira e os tazos, xa que deben ser do noso gusto, non é irrelevante.

Decir que a partir do té, elabóranse moitas infusións que manteñen o nome de té, pero que son formadas tamén por diferentes herbas e especias. O té moruno faise con menta (sobre todo a variedade herba boa), e dicir que as infusións de menta tomáronse no norte de África dende séculos, pero nalgún momento no pasado chegou ás súas mans o té verde, que diminuía o amargor característico das infusións de menta, e desde aquela o té verde con menta é inseparable. Os tés indios introducen especias como o cardamomo, a pementa, … así como a incorporación do leite quentado coa folla de té e diferentes ingredientes durante horas a fogo lento. E moitas máis.

Ben, a ver se tedes máis datos sobre todo esto, xa que ás veces é difícil que os expertos coincidan nalgúns datos. O que sí é certo e que os xaponeses toman té verde en cantidades industriais, e nembargante, teñen unha lonxevidade envidiable (evidentemente influirán moitos máis factores alimenticios e de ritmo de vida).

Fonte: O té máis saudable que beber auga

Categories: Cultura
2 Comments »

En calqueira caso, e sendo certo que é terrible o tempo en que tarda en recuperarse totalmente unha zona quemada, o único positivo de todo isto é que estaremos ainda máis atentos ante calqueira abuso do agresivo sector inomobiliario (iso espero) e que se acelerará o proceso de recuperación do noso bosque autóctono (xa que moito do ardido era eucalipto e pino). Dito de outro modo, se o noso pelele era o sector inmobiliario ou papeleiro, esperemos que con toda esta conciencia mobilizada evitemos que saquen os réditos esperados, se non o era, pois nunca está de máis estar atentos a non deixarnos asoballar polos seus intereses, que destrozan o noso bosque e a nosa paisaxe (o que é dicir a nosa propia identidade).

O sector apagaincendios tamén está no punto de mira, e iso tamén será algo do que falar, xa que é curioso que as dúas últimas catástrofes sacaron á luz dous sectores que sorprendentemente son privados (os remolcadores de buques e os apagalumes), sendo ambos fonte de enormes beneficios. O feito de que sexan privados xustifícase dicindo que así sae máis barato pero, ¿non nos din moitas veces que o barato sempre sae caro? parece que pode cumprirse nestes casos.

O factor político é de esperpento, uns din que puido ser causa porque así lográbase erosionar ao governo bipartito, e outros din (todavía máis descabellada) que ao bipartito interésalle queimar todo o posible este ano, porque así no ano de eleccións xa non queda por queimar e sairá reforzado por un bo ano contra os incendios. Eu penso que neste caso é un sucio aproveitamento da situación, pero non unha verdadeira causa dos incendios, porque se fose así, en fin, prefiro non facer comparacións.

E agora, ¿qué facer?, é a pregunta clave. Coller aos causantes din uns, olvidarse diso e ir ás causas directamente din outros, poñerse mans a obra sobre o futuro, din outros. Desde logo o que está claro e que "nunca máis" deberiamos permitir que xoguen coa natureza, coa terra, cos animais, coas persoas, … deste xeito. E que ningunha causa xustifica todo isto, porque é parte de nós, porque foi parte do noso pasado e porque deberá ser parte do noso futuro. E o ladrillo, os cartos, o papel, os cartos, o poder político, os cartos, o proveito persoal, os cartos, a vinganza, os cartos, o rencor, os cartos, … é algo efímero e que desaparece deixando á vista todos os seus destrozos.

Dúas opinións interesantes as podedes atopar por aquí:

Sospeitas razoábeis (Calidonia)

Onde hai fume, hai lume (De paso)

Opinade se queredes e enviade máis enlaces de opinións interesantes, que seguro que as hai, porque o blogomillo "está que arde" con toda esta polémica, e gracias que existimos :P.

Categories: Opinións e reflexións varias
2 Comments »

Son virtuais as víctimas duns atentados virtuais.
Son reais os miles de mortos libaneses, palestinos, iraquíes e afganos, na súa maioría civís, como reais son os atentados que os matan.

É virtual o salvaxismo que se lles supón aos virtuais salvaxes capaces de atentar contra xente inocente neses dez virtuais avións.
É real o salvaxismo que se lles probou aos reais torturadores estadounidenses, capaces de violar e de matar a familias completas e reais e irse logo a comer polo porque a guerra que armaron prodúcelles estrés.

Eran virtuais as declaracións do presidente iraniano sobre a conveniencia de borrar do mapa a Israel.
É real a guerra desatada por Israel para borrar do mapa a Líbano e Palestina.

Eran virtuais as armas de destrucción masiva en mans dos iraquíes.
Son reais as bombas de fósforo branco ou de uranio empobrecido que arroxan israelíes e estadounidenses.

É virtual a resolución de Nacións Unidas que, dende hai ao redor de sesenta anos, ampara a existencia dun Estado palestino.
É real a existencia dunha Palestina ocupada e sen Estado.

É virtual a existencia dunha Convención de Xenebra.
Son reais os asasinatos de centenares de libaneses baixo impunes bombardeos, os asasinatos de refuxiados que fuxen, de xornalistas, de observadores de Nacións Unidas, os ataques israelíes a vehículos da Cruz Vermella, a hospitais, a infraestructuras.

É virtual a existencia da Organización de Nacións Unidas.
É real a invasión do Líbano por Israel e a ocupación de Palestina.

É virtual a case unánime condena das Nacións Unidas ao xenocidio que comete Israel.
É real o dereito a veto no Consello de Seguridade.

É virtual a proclamación universal dos dereitos humanos.
É real Guantánamo

É virtual o Tribunal Internacional ou o Tribunal da Haia.
É real o primeiro ministro israelí Ehud Olmert, como é real o muro.

É virtual o desenrolo, sostenido e sustentable, sempre en vías de maior desenrolo.
É real a fame, o desemprego, o analfabetismo, a miseria.

Texto en castellano

Categories: Opinións e reflexións varias
11 Comments »

Ben, ¿e por qué teriades que crerme a min? De feito, eu son un usuario de Software Libre confeso, iso debería poñervos en alerta. Se estades en alerta, estades no estado ideal para ler o resto do artigo, porque o meu consello é que non nos creades a ningún. Desconfiade destas ristras de mitos, contrastade os datos, preguntade de onde saen esas estatísticas ad-hoc cando alguén comeza con algo como "o 90% dos servidores…". ¿De onde sae ese 90%? ¿Por que non é o 85%?

Din algúns científicos que a realidade obxectiva non existe e que a realidade de cada momento establécese grazas á intersubxectividade de todos os que están investigando un feito. Estou bastante de acordo con isto e por iso vou aportarvos a miña experiencia, para que teñamos unha visión subxectiva máis coa que enriquecer esa intersubxectividade colectiva. Levo máis de 20 anos usando ordenadores, a metade deles usando Software Libre de forma non exclusiva. Teño, polo tanto, o dobre de anos de experiencia usando Software Privativo, coñézoo ben. Estes datos non pretenden ser un argumento de autoridade. Seguramente haberá outra moita xente opinando sobre estes mitos que leven máis anos apertando teclas de plástico. Realmente non importa. Soamente quería comentalo de pasada para que a xente que me coñece non se leve a engano: que sexa un entusiasta de GNU/Linux non quere dicir que non coñeza o rexistro de Windows, buscar funcións en kernel32.dll desde ensamblador, recordar de memoria secuencias de opcións na configuración de Outlook Express ou programar en Visual Basic para modificar macros de Excel. Recordade que de momento na Universidade de Deusto case todo o soporte que hai que dar é para sistemas Microsoft, así que temos que estar ao tanto desas tecnoloxías.

Encantaríame que ao ler estes mitos e a súa discusión non vos cresedes nin unha soa palabra do que digo. Poñédeo en dúbida. Sexamos como Descartes: "de omnibus dubitandis". Así é como se fai ciencia. Estarei encantado de recibir @o voso desapiadadas críticas [3] e de mellorar este texto con máis opinións e datos. Ben, termino xa con este barato truco de psicoloxía inversa. ¡Que empece o FUD! [4].

Mito: O Software Libre é gratis

O Software Libre non é gratis, aínda que hai bastante Software Libre que se pode conseguir por un prezo moi próximo a cero (o custo dunha conexión a Internet ou o custo dun CD-R). De feito, bastante Software Privativo pódese conseguir da mesma xeito, aínda que os seus autores non nos autorizan a iso normalmente. Trátase, polo tanto, do típico problema da escaseza artificial: realmente ambos tipos de programas pódense duplicar cun custo marxinal moi próximo a cero, pero soamente o Software Libre autorízanos a iso. Isto non ten nada que ver con canto custou facer a primeira copia do software. Moito Software Libre foi pagado por empresas [5], outro moito por administracións públicas de gobernos [6], tamén hai Software Libre que provén de proxectos que foron convertidos de Software Privativo a Software Libre [7] e quizá o que máis veña á mente da xente ao falar deste tema é o Software Libre desenvolvido por programadores no seu tempo libre. Programar sempre ten un custo en horas-programador. O prezo que finalmente teñan os CDs que conteñen ese software non ten por que estar en relación directa con ese custo (¿É adecuado pagar 450 EUR por unha licenza para un PC de Microsoft Office Professional? ¿Era adecuado o prezo de 150 $ por unha copia do procesador de textos Emacs? Supoño que aquí o veredicto terao a elasticidade da demanda e non tanto o custo real).

Se referímonos ao custo de implantación do software, ningunha implantación ou migración é gratuíta. Todo cambio ten un custo. Se os usuarios dun sistema informático están xa adestrados e habituados a usalo, cambialo ten un custo asociado. Tanto se ese cambio é de Software Privativo a Software Libre como á inversa. A única vantaxe neste sentido que aporta o Software Libre é que non hai que dedicar unha partida do orzamento ao pago de licenzas de software, pero o resto de custos seguen aí. Non creo recomendable asumir que un cambio dun software cun custo anual de licenzas de 1000 EUR a un software similar sen custo de licenzas conleve o aforro anual de 1000 EUR. É irreal, os primeiros anos haberá custos asociados á adaptación dos usuarios ao novo sistema. Soamente cando a adaptación sexa un feito poderase contabilizar ese aforro.

Mito: O Software Libre é moi difícil de utilizar

Hai Software Libre moi fácil de utilizar e o contrario, Software Privativo moi difícil de utilizar. ¿Non me credes? Poñamos un par de exemplos: se nun aula de informática substituímos o navegador Internet Explorer polo Mozilla Firefox probablemente ninguén se queixe pola dificultade de uso, Firefox é Software Libre e é moi sinxelo de utilizar. Pola contra, ¿cantos dos lectores saben poñer sequera un breakpoint utilizando o depurador SoftICE? SoftICE é Software Privativo e con todo non é fácil de utilizar para un usuario non experto.

O que podemos deducir do anterior é que a liberdade do software non implica un grado de facilidade ou outro por si mesma. Con todo, o mito ten a súa razón de ser: moitos dos programas libres naceron nunha contorna moi técnica (laboratorios de investigación, facultades de inxeniería, etc.) e non se preocuparon do resto de usuarios durante bastantes anos. Isto provocou unha merecida fama de complexos a Sistemas Operativos como GNU/Linux. Digo merecida porque ata fai ben pouco a usabilidade e accesibilidade do sistema non era unha prioridade dentro das súas liñas de desenvolvemento. Hoxe en día isto cambiou. Contornas gráficos como Gnome teñen como principal motivación de deseño a usabilidade, a sinxeleza de manexo, e estano conseguindo. Hoxe en día distribucións de GNU/Linux como Ubuntu Linux [8] conseguiron ser moito máis fáciles de instalar que sistemas privativos, conseguindo ir desterrando a fama de difícil que rodeaba a GNU/Linux.

Hai un devandito en Internet que creo bastante acertado: "Windows fai fácil o fácil e imposible o difícil". As cousas fáciles son moi fáciles en Windows. Cando non hai problemas, é un sistema realmente usable, xenial para achegarse á informática. O problema está cando queremos facer algo difícil como modificar un comportamento por defecto de algo para o que os desenroladores de Windows non programaron un asistente. Quizá teñamos sorte e cun pequeno feitizo bastante insondable podamos modificar o rexistro de Windows e consigamos o que nos propoñiamos, pero non sempre a solución é tan "fácil".

Mito: O Software Libre non ten garantía

Certo, isto non é un mito. O que si é un mito é que o Software Privativo tena. Cito textualmente a EULA (End-User License Agreement) de Microsoft Windows que todos aceptamos algunha que outra vez ao instalalo:

“Exclusión de danos incidentais, consecuentes e doutro tipo. Ata onde permita a lei aplicable, en ningún caso microsoft nin ningún dos seus proveedores será responsable de ningún dano directo, indirecto ou de calquera tipo (incluíndo pero non limitando prexuízos económicos, fugas de información confidencial, interrupción do servizo de negocio, danos físicos ás persoas, perda de privacidad, ou fallo no cumprimento de ningún deber incluíndo usos dolosos e culposos, neglixencia ou calquera outro) derivado de uso ou a incapacidade de uso do produto, a provisión ou o fallo de provisión de servizo […] Limitación de responsabilidade e remedios. […] A responsabilidade total de Microsoft e calquera dos seus provedores baixo calquera circunstancia estar limitada ao máximo da cantidade pagada polo produto ou a suma de 5.00$”.

Como vemos, Microsoft tamén se descarga de calquera tipo de responsabilidade polo uso do seu software. Aínda que se producise unha hecatombe termonuclear no voso disco duro provocada por un fallo de memoria no Buscaminas e todos os voso ficheiros desaparezan nos sectores de disco non enlazados, o máximo que obteredes é a cantidade pagada por Microsoft Windows ou a suma de cinco dólares.

O resto de fabricantes de Software Privativo ten cláusulas similares nos seus EULAs. Descubrilas queda como exercicio para o lector.

Mito: O Software Libre é máis inseguro

Un mito bastante estendido entre os consultores de seguridade que orbitan dentro do campo das empresas de Software Privativo é que o Software Libre é máis inseguro por dous datos claros: 1) o código está á vista, polo que os malfeitores poderían investigalo para atopar vulnerabilidades e aproveitarse delas, e 2) o número de avisos de seguridade dentro das aplicacións libres é maior que o número de avisos de seguridade en aplicacións privativas. Ambos datos son un feito, non son moi discutibles. O que si que é discutible é a súa interpretación.

Coñecer o código dunha aplicación permite a moita xente detectar problemas e fallos e liquidalos, avisando aos seus desenroladores e ao resto de usuarios. Si, tamén permite que malfeitores atopen vulnerabilidades, non avisen a ninguén e se aproveiten diso. A cuestión é que case calquera programador sabe ler código fonte doutro programador e darse conta de erros, corrixilos e avisar deles. Non hai que ser un gurú cracker para iso. Normalmente os malfeitores si se achegan ao arquetipo de gurú cracker e non teñen moito problema en pegarse directamente co código máquina para atopar vulnerabilidades e aproveitalas. ¿Cal é a vantaxe entón do Software Privativo en canto a seguridade? Perdemos a posibilidade de que moitos programadores poidan axudar a detectar fallos nos programas doutros, e con todo non evadimos os posibles ataques de expertos crackers cos seus temidos 0-days [9].

Logo de tratar o asunto anterior, queda abofé o porqué do maior número de avisos de seguridade: hai máis xente coa capacidade de detectar fallos e avisar. É algo lóxico, non hai por que estrañarse.

Existe tamén outro tipo de consultores de seguridade que son tendenciosos neste punto, pero desde o outro lado da trinchera. Hai estudos que valoran a seguridade dun sistema en función dos ataques con éxito que recibe nun tempo determinado. Se guiámonos por esas cifras, tórnalas cambian e o Software Privativo de amplo uso lévase un terrible batacazo. Non estou de acordo tampouco con estas análises. Tamén é de caixón que os sistemas máis utilizados sexan os máis atacados. As primeiras versións de Windows eran auténticos coladores, pero Windows 2003, por exemplo, tomouse en serio o tema da seguridade e ten políticas moi orientadas a preservala xusto logo da súa instalación.

Na miña opinión a seguridade non ten tanto que ver coa liberdade ou non do software, senón coas opcións de configuración de cada software e de quen estea ao cargo da implantación.

Mito: O Software Libre vai acabar coa profesión de programador

Isto si que é verdadeiro FUD, medo en estado puro. ¿Cantos dos programadores que coñecedes traballan para empresas que basean o seu modelo de negocio na venda de licenzas de software? Non quero inventarme estatísticas, soamente hai que mirar ao noso ao redor. A non ser que vivamos na India ou algún outro país onde se subcontrate o desenvolvemento de Software Privativo, o normal é que os programadores que nos rodean traballen para pequenas e medianas empresas que desenvolven software a medida, para grandes consultoras que tamén fan o propio ou para a Administración Pública. Ningún deses postos de traballo verase ameazado polo Software Libre. A única ameaza que conleva o Software Libre é contra os seus equivalentes en Software Privativo, non contra os programadores en si. Hai moito Software Libre que programar e moita Administración Pública disposta a pagar por el. Xa hai empresas que se deron conta diso e cambiaron o seu modelo de negocio. O Software Libre xera emprego local, beneficia á pequena e mediana empresa e prexudica en certa medida ás multinacionais do Software Privativo que non queiran facer algúns desenvolvementos libres.

Mito: O Software Libre non o usa ninguén

Quizá a algúns lectores sorpréndalles saber que cada vez que fixeron unha procura en Google usaron Software Libre. O xigantesco oráculo con nome de número grandote é un enorme cluster de ordenadores funcionando baixo Software Libre. Outro exemplo dun número escandalosamente grande de usuarios é a rede P2P máis famosa de Internet, a rede emule. Tanto os clientes como os servidores da rede emule son Software Libre na súa inmensa maioría. O mesmo ocorre con BitTorrent.

En canto á World Wide Web, Mozilla Firefox ten o 10% de cota de mercado fronte a case o 90% de Internet Explorer. A gran E azul de Microsoft arrasa en canto a navegadores, aínda que un 10% dos internautas de todo o mundo non é nada despreciable. Con todo, cando nos poñemos a investigar que ocorre alén dos navegadores, vemos que os datos se inverten: Apache é o gran dominador da WWW con case o 70% de todos os servidores web de Internet, o servidor web de Microsoft, Internet Information Server, apenas supera o 20% de cota [10]. No mundo do correo electrónico pasa parecido, a maioría de servidores de correo en Internet utilizan Sendmail, Postfix, Exim, Qmail ou outros programas baseados en Software Libre. En servidores DNS, Bind é o estándar de facto. En servidores proxy web, Squid lévase a palma. A día de hoxe parece que o Software Privativo domina nos sistemas de escritorio mentres que o Software Libre faio nos servidores de Internet.

Por certo, soltei unha chea de porcentaxes, saíde aí fose comprobalos, non vos deixedes enganar
Mito: O Software Libre é afeccionado, non se usa para cousas "serias"

Acabamos de falar de Google, uns ex-afeccionados que pasaron de xogar cunha chea de PCs con GNU/Linux na súa habitación a poñer de verdadeira mala leite aos mandamases do outro xigante da informática actual [11]. Outras grandes empresas tamén se están aproveitando das vantaxes do Software Libre: Amazon, Ford, Volkswagen ou Airbus por citar uns cantos exemplos paradigmáticos. Ata empresas que basean parte do seu negocio na venda de licenzas de software como IBM ou Oracle tamén utilizaron Software Libre nalgúns produtos. Moitas destas empresas non se poden permitir perder diñeiro por un fallo informático e facturan un bo número de millóns de dólares ao ano, polo que parece que si que consideran serio ao Software Libre.

De todas as maneiras é certo que en ocasións non se usa para cousas serias. A película de humor Shrek 2 fíxose empregando Software Libre. Na miña opinión é un traballo bastante profesional, pero é difícil cualificalo como serio.

Mito: O Software Libre é máis feo

Cando tes á túa disposición toda a roupa do mundo o único culpable de saír de casa feito un hortera es ti mesmo. O Software Libre pode ser máis feo se se usan as aplicacións que son máis feas, que as hai. Tamén pode ser tremendamente bonito. Debido ao poder de modificar absolutamente cada detalle do software ao ter o código fonte á nosa disposición, que sexa bonito ou feo é unha cuestión do sentido estético do usuario.

¿Queredes ver Software Libre bonito? Anímovos a probar unha distribución de GNU/Linux con XGL nun ordenador con aceleración gráfica. Moitos dos efectos 3D que prometían con Windows Vista e todos os que xa se poden ver na última versión de MacOs X nun Sistema Operativo de hoxe mesmo. Fiestras translúcidas, arrastre 3D de fiestras, bordos líquidos, cambio de escritorio en 3D, e un sinfín de posibilidades que podedes intuír botando unha ollada á presentación de XGL por parte de Novell [12].

Mito: O Software Libre é máis lixeiro, funciona en calquera máquina

Hai Sistemas Operativos que funcionan en case calquera máquina. NetBSD é un sistema BSD libre que ten esa fama, funciona ata nunha tostadora [13]. Hai versións de GNU/Linux funcionando dentro de routers, switches, puntos de acceso inalámbricos e demais equipamento de baixa potencia de cálculo.

En canto aos PCs, GNU/Linux pode funcionar nun procesador 80386, un equipo dúas xeracións anterior ao Pentium. Non é estraño ver un 80486 con 16 MB de RAM e 120 MB de disco duro funcionando con GNU/Linux e facendo de servidor DHCP ou servidor de impresión sen maiores dificultades. Con todo hai que matizar estes datos: se queremos ter un sistema de escritorio completo con navegador de Internet e suite ofimática en ordenadores antigos (inferiores a Pentium II), tecnicamente vexo moito máis usable o Software Privativo para isto. Deixando de lado as implicacións derivadas do custo de licenzas e demais, para un aula de 50 Pentium 166 MMX con 32 MB de RAM recomendaría Windows NT Workstation 4.0 con Office 97. Instalar unha contorna gráfico xunto coa suite ofimática e o navegador neses equipos utilizando Software Libre probablemente faría que o rendemento fose peor que coa opción de Software Privativa antes descrita.

Polo tanto, o Software Libre funciona case en calquera máquina, pero hai que ter coidado con máquinas antigas se queremos ter unha contorna gráfico amigable e aplicacións de escritorio. En máquinas actuais (Pentium IV ou similares), usar sistemas de escritorio baseados en Software Libre non ten ningún problema e ata poden aumentar o rendemento en relación con sistemas baseados en Software Privativo.

Mito: O Software Libre non serve para aplicacións criticas en tempo real

Existen moi poucos Sistemas Operativos que teñan un funcionamento en tempo real. Para quen non estea familiarizado co termo, un sistema en tempo real asegura que as operacións que ten que realizar terán unha demora máxima determinada, que os permite funcionar en equipamento de precisión [14]. O exemplo máis claro para entendelo é o software de xestión dun equipo médico. Nun PC normal, cando o sistema está sobrecargado as aplicacións funcionan máis lentamente. Isto é consecuencia directa do seu deseño non determinista. É un engorro, pero non se perden vidas. Nun equipo médico, se o fabricante asegura que o tempo de resposta é de 20 ms., ese tempo cúmprese a machada, por moi sobrecargado que estea o sistema. Para este tipo de equipamento necesítase un Sistema Operativo de Tempo Real ou RTOS. Nin Microsoft Windows nin GNU/Linux son RTOS. O RTOS máis coñecido é QNX, un clon de UNIX que funciona en tempo real. QNX é Software Privativo, aínda que ten unha licenza un tanto peculiar. Outro RTOS moi afamado é VxWorks, aínda que os custos de licenza son bastante elevados como para o seu uso "doméstico".

¿Non hai RTOS que sexan Software Libre? Si, hainos, aínda que non teñen tantos usuarios como os dous que comentei. Hai distribucións de GNU/Linux modificadas para funcionar en tempo real, aínda que de momento están bastante afastadas do rendemento de QNX ou VxWorks. Tamén hai modificacións do núcleo Linux, RTAI ou RTLinux, aínda que seguen sen convencer como RTOS. Fóra da órbita de Linux, temos MarteOS, un RTOS da Universidade de Cantabria [15] que está recibindo moi boas críticas. ORK (OpenRavenscar) tamén é outro RTOS desenvolvido nunha universidade española, a UPM [16]. A resposta á pregunta que comeza o paragrafo é si, existen RTOS libres, hai unha boa lista na web do profesor Diego López Zamarrón da UPM [17].

O que realmente sorprendeume é ver nunha web sobre mitos e verdades entre Windows e Linux [2] reproches cara a este último por non ser un RTOS. Windows tampouco o é, ¿cal é o problema?

Mito: Non hai case programas en Software Libre

O número de programas dentro do mundo do Software Libre excede moitísimo ao número de programas privativos no mercado. Isto é un feito, aínda que para non pecar de demagogos é necesario explicar o modelo de bazar do Software Libre. Eric S. Raymond, un afamado hacker, escribiu un ensaio explicándoo titulado "A catedral e o bazar" [18]. Nel, Raymond asemella o modelo de desenvolvemento dos proxectos privativos á construción dunha catedral, cos seus arquitectos, aparelladores, capataces, albaneis, peóns, etc. É un modelo xerárquico, hai un plan inicial e todas as desviacións adoitan ter consecuencias nefastas. O modelo do Software Libre, para Raymond é como un bazar, onde non existe máis orde que o xerado espontaneamente: ninguén decide cantas tendas de roupa hai nun bazar, os vendedores ven que cousas faltan no bazar e poñen un posto que teña posibilidades de ser rendible. É moi probable que o bazar acabe tendo 7 tendas de roupa, pero o seu propio funcionamento fará que as peores deixen de vender e reconvértanse noutra cousa. O mesmo ocorre no Software Libre, sempre hai máis dunha aplicación para facer cada cousa. Algunhas teñen moito éxito e outras están máis abandonadas. Esta variedade exaspera a moita xente que empeza con Software Libre, posto que non hai un programa para editar textos, un programa para facer follas de cálculo e un programa para navegar. Hai decenas deles, é necesario elixir o que mellor se adapte ás nosas necesidades.

Está claro que non hai un Microsoft Word libre, aínda que temos o Abiword, KWord, OpenOffice Writer, etc. Tampouco hai un Microsoft Excel libre, pero temos o Gnumeric, o KSpread, OpenOffice Calc, etc. Non hai un Internet Explorer, pero temos Mozilla Firefox, Konqueror, Galeon, etc. Para a maioría das cousas que facemos no día a día co ordenador, hai moitas alternativas. Si que é certo que para tarefas moi especializadas non sempre hai tantas alternativas. Un sector que tivo bastante mala fama dentro do Software Libre foi o software multimedia, pero aos poucos vai levantando cabeza con GIMP, Inkscape, Blender, Audacity ou Cinelerra.

Existen webs [19] que facilitan establecer as correspondencias entre algúns programas libres e privativos, aínda que ás veces as comparacións están un pouco tomadas polos pelos.

Mito: Non hai xogos en Software Libre

O éxito do Software Libre reside en non ter que reinventar a roda cada vez que haxa que programar algo. O éxito dos mellores videoxogos é esquecerse de todo o que hai programado ata agora e empezar o desenvolvemento dun novo motor 3D ou dun novo concepto que non teña nada que ver cos anteriores. Son visións antitéticas da industria informática e por iso creo que nunca haberá xogos tan rompedores dentro do Software Libre. Con todo, moitos xogos basean o seu éxito non tanto nas súas calidades técnicas senón nas súas capacidades de adaptación ás preferencias do usuario ou á creación de comunidades de xogadores. Isto é o día a día no mundo do Software Libre, así que aí si que ten moito futuro.

Si hai xogos libres, algúns de bastante calidade. Tamén hai empresas que liberan os seus motores cando xa desenvolveron un novo. Moitas veces, sobre estes motores profesionais aínda que algo anticuados desenvólvense xogos de bastante calidade. O que si é certo é que o filo da navalla dentro do mundo do videoxogo está ao lado privativo, porque é aí onde está o diñeiro que xustifica toda esa reprogramación en cada versión.

Mito: Non hai controladores para os meus periféricos en Software Libre

Os fabricantes de hardware teñen posturas moi diferentes en canto ao desenvolvemento de drivers para que os seus clientes usen os seus produtos. Algúns desenvólvenos unicamente para o Sistema Operativo maioritario, outros os desenvolven para moitos sistemas diferentes e outros desenvolven para uns poucos sistemas, pero abren as especificacións para que programadores alleos poidan desenvolver os seus propios drivers. Este terceiro tipo de empresas son as menos hoxe en día. Polo tanto, a maioría das veces estamos a mercé do que decida o fabricante. Se o fabricante dunha sintonizadora de TV decide que non fai drivers para Windows 98, non os haberá. Se pola contra o modelo de sintonizadora é antigo e non queren sacar novos drivers para Windows XP, non haberá drivers. tiven que vivir os dous casos e deume moitísima rabia. A Richard Stallman pasoulle algo parecido cos drivers dunha impresora fai máis de dúas décadas [20] e co berrinche organizou todo este tinglado do Software Libre, así que algo bo sacamos diso.

O desenvolvemento de drivers para Sistemas Operativos libres como GNU/Linux ou FreeBSD adoita ter moito de enxeñería inversa e isto é moi custoso. A enxeñería inversa, a arte de "destripar" un sistema para entender como funciona, é legal sempre que sexa co obxectivo de interoperar entre sistemas heteroxéneos. Por todo o mundo temos a xente pasándose fins de semana enteiros preguntándolle cousas en hexadecimal á súa tarxeta e observando as respostas. Supoño que ten que ser frustrante saber que toda esa información está nun PDF na empresa que produciu o chip da tarxeta, pero aínda así o fan. E grazas a que o fan, hai moitísimos controladores libres para os nosos periféricos. Normalmente están moi actualizados e en cada versión van incluíndo funcionalidades novas. Grazas a esta xente a miña sintonizadora de TV volve funcionar, como unha máis, cos seus drivers actualizados, e soportada por todos os programas para ver TV que hai en Software Libre.

¿Que é mellor entón, usar drivers libres ou privativos? Se estamos falando de tarxetas de video 3D, case cos ollos pechados poderiamos afirmar que os drivers privativos son superiores tecnicamente. É moi difícil facer enxeñería inversa destas tarxetas e hai moitas que soamente están soportadas parcialmente, sen aceleración gráfica ou con aceleración inferior á obtida con drivers privativos. Se pola contra falamos de tarxetas wireless, os drivers libres multiplican a funcionalidade das tarxetas de forma espectacular.

Mito: Non hai contornas de desenvolvemento eficientes en Software Libre

Non son usuario habitual de Visual Studio, pero recoñezo que é unha ferramenta moi ben deseñada e programada. Borland tamén ten IDEs (Contornas de Desenvolvemento) bastante usables e amigables. Outros fabricantes como Adobe (coa súa adquisición de Macromedia) tamén teñen bos interfaces para desenvolver en Director ou Flash. Todas estas empresas non descoidaron este sector. Outras grandes empresas como IBM ou Sun tampouco o descoidaron, pero tal e como comentamos anteriormente, liberaron algunha destas contornas de desenvolvemento permitindo que a comunidade do Software Libre os probe e mellore. Eclipse e NetBeans son dous claros exemplos de contornas de desenvolvemento libres que están gañando usuarios ás alancadas.

Sinceramente a día de hoxe creo que aínda estas ferramentas libres non están á altura dalgúns dos seus equivalentes privativos, pero non é tanta a distancia que os separa e moitas contornas libres xa conseguiron a masa crítica de usuarios como para evolucionar a bo ritmo.

Mito: Non se usan formatos "normais" en Software Libre

É certo que en Software Libre non se fomenta o uso de ficheiros DOC para gardar documentos de texto ou ficheiros PPT para presentacións. O que non é tan certo é que eses formatos sexan "normais".

Moita xente pensa que baixo un ficheiro con extensión DOC sempre se garda unha información similar. A realidade é que o único que non cambiou ao longo de tantas versións de Microsoft Word é a súa extensión, posto que o formato DOC do Word 2.0 non era o mesmo que no Word 95, nin no Word 97, nin no Word 2000 nin tampouco no Word 2003. Agora que chega Office 2007, o formato volve cambiar, aínda que aposto a que tampouco cambiarán as súas siglas. ¿Non sucedeuvos nunca que vos pasan un DOC creado cunha versión superior que o voso Word e non o poder abrir? A min bastantes veces e sempre me produce dous efectos bastante acusados: o primeiro, un cabreo considerable, o segundo, unhas tremendas ganas de ter a ultimísima versión de Word para poder abrilo todo e ser feliz. Hum, aquí na universidade temos unha licenza académica que me permite facelo sen problema, asunto resolto (sempre que o hardware aguante, claro). Pero, ¿que pasa fóra da universidade? A licenza dun Office Professional pode chegar a exceder os 400 EUR. Non creo que sexa xusto obrigar aos teus compañeiros a gastarse ese diñeiro porque se nos ocorreu gardar con formato DOC do Word 2003 en lugar do Word 97.

En contraposición a este barullo de formatos co mesmo nome, o Software Libre afaise a usar formatos de ficheiros coñecidos publicamente, sen este tipo de problemas asociados. Existen comités internacionais para definir formatos de documentos estándar para que todas as aplicacións poidan ler e escribir correctamente todo tipo de información. Para aplicacións ofimáticas, OASIS (formada entre outros por IBM, Intel, Adobe ou Sun) reuniu as especificacións OpenDocument que xa utilizan programas como OpenOffice [21]. Calquera pode facer un programa que lea e escriba este formato de ficheiros (ata Microsoft, aínda que dubido que lle interese facelo), é realmente un formato aberto.

Conclusións

Non sei se lograría o meu obxectivo inicial. Do único do que estou seguro é de que vos contei as miñas experiencias como usuario e administrador de sistemas libres e privativos en relación a todos estes mitos. Moitos non estaredes de acordo comigo, é normal. Quizá non o esteades porque fai tempo que non usades un ou outro tipo de sistemas (moitos dos mitos parten da desactualización tecnolóxica de quen os propaga) ou quizá sexa polo contrario. Se sodes destes últimos, agradeceríavos moitísimo que aportasedes datos actualizados ao debate. Construamos a realidade coa intersubxetividade rigorosa de todos nós
Referencias

* Software Aberto: Mitos e Realidades. Enrique M. Verdes.
* 15 mitos sobre GNU/Linux. Manuel Montoya.
* Windows vs. Linux, Mitos e Realidades. Carlos Alejandro Pérez.
* Ferramentas en GNU/Linux para estudantes universitarios. Introdución ao Software Libre e GNU/Linux. Manuel Estrada Sainz.
* Introdución ao Software Libre. Arkaitz Jimenez, Pablo Orduña, Alvaro Uría.

Notas

• 1 http://www.mononeurona.org/index.php?idp=124
• 2 http://www.microsoft.com/spanish/msdn/comunidad/mtj.net/voices/art184.asp
• 3 Sentídevos libres de escribirme a garaizarquitaesto@eside.deusto.es
• 4 http://es.wikipedia.org/wiki/FUD
• 5 IBM invirte grandes sumas de diñeiro en desenrolos de Software Libre
• 6 O goberno de Brasil o a Junta de Extremadura, entre outros, xeraron Software Libre.
• 7 Son famosos os casos de Netscape con Mozilla ou Sun con OpenOffice ou con OpenSolaris.
• 8 http://www.ubuntu.com/, pide CDs de forma gratuita en http://shipit.ubuntu.com/
• 9 Un 0-day é un programa que sirve para explotar unha vulnerabilidade (tamén coñecido como exploit) que non é público. Son moi codiciados, xa que con un exploit non coñecido podes entrar en moitos servidores alleos sen que exista parche de seguridade que evite a túa entrada.
• 10 http://news.netcraft.com/archives/web_server_survey.html
• 11 http://www.microsiervos.com/archivo/ordenadores/steve-ballmer-google.html
• 12 http://www.novell.com/linux/xglrelease/
• 13 http://xataka.com/archivos/2005/09/12-tostadora-bajo-netbsd.php
• 14 http://es.wikipedia.org/wiki/Sistema_operativo_en_tiempo_real
• 15 http://marte.unican.es/
• 16 http://polaris.dit.upm.es/~ork/
• 17 http://gayuba1.datsi.fi.upm.es/~dlopez/rtoslibres.php
• 18 http://www.sindominio.net/biblioweb/telematica/catedral.html
• 19 http://solfa.us.es/enlaces/comparativa/
• 20 http://gsyc.escet.urjc.es/~grex/sobre-libre/historia.html
• 21 http://www.oasis-open.org/committees/office/

Fonte: Los mitos del software libre

txipi:blog

Categories: Propiedade Intelectual
1 Comment »

Comparecencia de Imma Moraleda. Venres 30 xuño 2006:

Quero comezar a miña intervención explicitando que vou a enumerar unha serie de cuestións que escenifican a necesidade de desenvolver, por parte das distintas administracións - estatais, autonómicas e municipais - Políticas Publicas de Usos Sociais do Tempo.

Primeiro:

No panorama actual no que nos atopamos, os datos corroboran, de forma fehacente, como o tempo das persoas queda sumamente reducido fronte á vez que deben dedicar ao traballo e ás tarefas domesticas e de coidado das persoas.

E xa sabemos, porque todos os estudos estatísticos así nolo confirman, que as mulleres, tal como di a socióloga María Anxos Durán, nacen co tempo “expropiado” porque os homes aprópianse do seu tempo, ao non asumir as tarefas de coidado das persoas e domésticas.

Segundo a Enquisa de Poboación Activa do INE, con datos difundidos o 31 de maio de 2006:

- A metade dos pais con emprego confía o coidado das criaturas menores de 15 anos á nai (50,13%)
- E só 11 de cada 100 mulleres con traballo remunerado fai o mesmo co marido (11,7%).
- Hai 2,8 millóns de persoas coidadoras, das que 1,8 millóns son mulleres.

Isto, deixando aparte o feito de que todas as enquisas e estudos poñen de manifesto desde fai moitos anos un dato que persiste sempre na mesma proporción, independentemente da poboación onde se realice: no noso país o tempo que as mulleres dedican ao traballo domestico non remunerado triplica o tempo que dedican os homes. (En Barcelona este tempo sitúase en 22horas/semana as mulleres fronte a 6,51 horas / semana os homes).

Segundo:

Os datos relativos á saúde das persoas, en canto a estres e ansiedade, son preocupantes e indícannos que as persoas non senten como propia a xestión do seu tempo. Porque cando se fala só de horarios sucede que, tal como puxeron de manifesto varias das persoas expertas, que estiveron presentes no Congreso Internacional que sobre Usos do Tempo organizamos en Barcelona a finais de maio, non se teñen en conta aspectos tan importantes para a saúde como os ritmos circadianos das persoas ou as horas de luz de cada país, e, por suposto, séguese situando o traballo, e os seus horarios, como centro da nosa vida o que, ademais de contribuír a esa sensación de pouco control persoal da xestión do tempo propio, produce desequilibrios e desigualdades entre homes e mulleres.

Así, tal como explica Lucia Artazcoz nos seus diferentes estudos relacionados coa saúde laboral e o xénero, compaxinar vida laboral e familiar ten un custo para as mulleres - pero non para os homes - en termos de saúde que se fai evidente non só en indicadores de saúde física e condutas relacionadas coa saúde, senón tamén en indicadores de benestar psicolóxico. Tal como poderán observar na Táboa 1 da páxina 15 do estudo “O estres nunha sociedade instalada no cambio” de Lucía Artazcoz e colaboradores, que lles deixo xunto á outra documentación que lles trouxen. (A prevaleza dos síntomas psicosomáticos: dor de cabeza, durmir mal, sensación continua de cansazo, tensión, irritabilidade, etc, é sempre maior nas mulleres, así por exemplo as dores de cabeza din sufrilo un 21,3% de mulleres fronte a un 10% de homes).

Ademais, as elaboradoras destes estudos sobre xénero e saúde laboral móstrannos que é importante ter en conta que o impacto negativo na saúde pola compaxinación da vida laboral e familiar limítase, fundamentalmente, ás traballadoras das clases sociais máis desfavorecidas. Desde o punto de vista sanitario debe destacarse que condutas saudables como a práctica de exercicio físico no tempo libre ou durmir un número suficiente de horas vense limitadas pola sobrecarga e as dificultades que supón compaxinar vida laboral e familiar.

Podería dicirse que estas mulleres “financian” a conciliación coa súa propia saúde. Estes datos cuestionan, ademais, as políticas de conciliación ou de familias numerosas baseadas en beneficios económicos fixos que non teñen en conta a situación económica da unidade familiar. Sobre todo isto tamén lles deixo outro estudo sobre “Xénero, traballos e saúde en España”, elaborado, tamén por Artazcoz e colaboradoras.

E, por suposto, todo iso vese corrixido e aumentado, cando se estuda a situación das mulleres responsables de fogares mono-marentais.

Neste Congreso, que lles acabo de mencionar, quero apuntarlles que participaron 240 persoas procedentes de 7 países da Unión Europea - España, Francia, Italia, Reino Unido, Finlandia, Holanda e Alemaña - e de 9 Comunidades Autónomas de España, cunha ampla representación, tanto do ámbito da investigación e do ámbito académico, como do político, axentes sociais, e profesionais das administracións públicas locais. Algunhas das súas conclusións mencionareinas máis adiante porque, creo, son indicativas de facía onde debemos de dirixir os nosos esforzos.

Ademais, no noso país, coa chegada da democracia prodúcese unha incorporación masiva das mulleres a postos de traballo remunerados, mentres que, por contra, os homes non se incorporan aos traballos de coidado das persoas nin de asunción dos traballos domésticos. Esta discriminación no uso do tempo que se produce, cando, insisto, o tempo de traballo sitúase no eixe da organización dos tempos das persoas, conleva que se produzan, entre outras cousas, situacións de baixa natalidade, dado que as mulleres entenderon a importancia da autonomía económica para a consolidación dos seus dereitos e da paridade na nosa sociedade. E a isto hai que engadir a non existencia do que chamamos o 4º alicerce do estado do benestar, é dicir, unha falta de servizos, que favorezan ademais a paridade, e que foi un factor de influencia decisivo para que se producise esta baixa natalidade.

O índice de natalidade é, como xa deben coñecer, de 1,34 fillos/as por muller en 2005 e era de 1,16 fillos/as en 1996, mentres que o índice de fecundidade da Unión Europea é 1,5 fillos/as por muller, segundo os datos provisionais do INE en xuño de 2006 do Movemento Natural da Poboación.

Terceiro:

Outro dos cambios sociais que contribuíu á percepción do tempo como algo non controlable foi a irrupción das TIC. Porque estas tecnoloxías están acompañadas, aínda, duns valores de cultura empresarial que priman como eficiencia a presenza física no lugar de traballo, no canto de primar a consecución dos obxectivos marcados. Un dato que pon en evidencia este valor tan presente na cultura empresarial é que no noso país o persoal directivo traballa unha media de 52 horas semanais, o que nos sitúa moi por encima de países como Xapón, que teñen tan profundamente arraigado o valor do traballo. No noso país estamos comezando, nestes momentos, a ver os primeiros exemplos de como poden poñerse, estas tecnoloxías, ao servizo das persoas, fomentando o aforro de tempo, de desprazamentos e, polo tanto, o aumento de beneficios para as empresas. Logo, volverei referirme especificamente a elas.

Cuarto:

Temos datos de como o tempo das persoas e das cidades están disociados, tal como poderán observar, e podemos comentar, seguidamente, no estudo de tendencias que o Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos realizou por encargo da Concellaría dos Novos Usos Sociais do Tempo del Concello de Barcelona, da que son titular. Este estudo, que é un estudo de tendencias, abarca desde o ano 1985 ao 2000 e, nestes momentos, estamos a piques de dar a coñecer os que incumben ata o 2005.

Algúns dos datos que creo importante apuntar, para o motivo que nos ocupa e porque poden ser extrapolables a moitas das cidades e municipios deste país, son:

1. A cidade real amplíase. A cidade e o espazo metropolitano entrelázanse debido á dispersión da vivenda, da poboación e das actividades, á vez que crecen as tramas de relación urbana e hai unha especialización funcional e social do territorio.

2. Aumentan os tempos de desprazamentos ao traballo (por exemplo, no 95 a media situábase en 24,30 minutos. No 2000 estaba xa en 25,44 minutos por traxecto, o que nos leva a saber que en desprazamentos ao traballo as persoas empregan unha media de 50,88 minutos ao día, ou, o que é o mesmo, 254,4 minutos á semana).

3. A cidadanía valora cada vez máis a proximidade dos servizos para ter máis tempo persoal. Así, a porcentaxe de persoas que compran no propio barrio pasou do 40,9%, no ano 1985, ao 50,9% no 2000, mentres que a porcentaxe de quen compran indistintamente (no barrio ou noutra parte da cidade) baixou do 29% no ano 1985 ata o 18% no 2000.

4. Tamén, e en consonancia co aumento na percepción do tempo libre como un ben escaso que nestes momentos sitúase no 34% da cidadanía de Barcelona, as persoas que prefiren facer no barrio as actividades de lecer pasaron dun 6,2% no 85 ao 19,4% no 2000.

5. Quedou patente que o uso do tempo na cidade non é homoxéneo, varía por grupos sociais definidos por tres elementos: actividade, sexo e idade.

Estas tendencias reafírmannos o feito de que: As cidades non están pensadas desde o tempo das persoas. O seu urbanismo e a planificación dos seus servizos, públicos e privados, desde o transporte ata os centros de información e xestións, pasando polos distintos servizos técnicos de asistencia, están concibidos desde a perspectiva da organización social do século XIX, ou, como máximo, á da primeira metade do século XX.

Quinto:

Tal como púxose de manifesto no estudo “O Mercado de Traballo Nocturno de Barcelona”, hai moitas persoas, homes e mulleres, que traballan en horarios non estándar para que o estado do benestar poida existir. Trátase exactamente, en Barcelona, de 55.000 persoas, un continxente superior ao de todas as persoas que traballan no sector da construción (47.000) e ao que traballa no sector financeiro (bancos, caixas e seguros) que son 44.000. Gustaríame apuntar que deste continxente de persoas, o 26% están ocupadas na Hostalería, o 18% na Sanidade, o 14% en Transportes e Comunicacións, o 11% na Industria e o 10,5% nos Servizos Recreativos.

Este estudo encargámolo a un equipo da Universidade Autónoma e á sociedade Barcelona Activa. Elaborouse no 2003 e só tres cidades no mundo realizaron un estudo similar.

Todo iso sitúanos nun escenario onde o estado do benestar, tamén depende de que moitas persoas traballen en “horarios non estándar”. Un exemplo diso serían as experiencias de carga/descarga silenciosa nocturna que conleva un maior esponxamento do tráfico diúrno, unha minoración dos problemas de aparcamento, unha maior puntualidade no abastecemento dos produtos, etc. E que estamos levando a cabo en Barcelona.

Así pois, contra a percepción que comeza a instaurarse no noso país de que no resto de Europa as persoas só traballan ata as 5 da tarde, a realidade é que as cidades funcionan 24×24. Unha cidade como París ten a 1 de cada 3 persoas asalariadas traballando en horarios non estándar. A diferenza é que as xornadas no noso país son extensivas, en lugar de intensivas. Entendendo por intensivas, concentradas nunha soa parte do día. Unha vez máis nos topamos con esa cultura empresarial que segue primando a presenza, en lugar da consecución de obxectivos.

Cando se entende o tempo e a súa xestión como un dereito das persoas e prímase o traballo por obxectivos, as políticas para harmonizar os tempos familiar, laboral e persoal concíbense por exemplo en Holanda onde fai seis anos aprobouse unha lei que regula os horarios laborais e que permite elixir ás persoas que traballan a cantidade de horas ao día que queren traballar. Permite traballar 4 ó 3 días á semana, ó permite, tamén, traballar 6 horas diarias. E o máis significativo é que aínda que o salario diminúe as diferenzas non son importantes. Traballar 3 días á semana custa só 200 euros menos ao mes no soldo.

Estas son algunhas das razóns e feitos polos que cremos que hai que pensar máis aló dos horarios. Hai que pensar no tempo das persoas. As administracións temos a obriga de, na medida do posible, adiantarnos ás necesidades das persoas. E, nestes momentos sabemos que o tempo - o seu uso, a súa xestión - está mal distribuído. Hai que situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social. Hai que pensar en termos de Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo, se queremos traballar para que as persoas teñan un maior benestar e poder conseguir un maior grado de desenvolvemento económico e social.

En Barcelona, como en moitas cidades europeas, algúns de cuxos representantes reunimos na nosa cidade no recente congreso internacional que xa lles mencionei, puxemos en marcha unha concellaría para desenvolver estas políticas de usos sociais do tempo. ¿Por que chegamos a iso? Porque a nosa cidade cambiou nestes últimos 25 anos.

En primeiro lugar, démoslle a volta ao tecido industrial da cidade. Este, desprazouse á contorna e foi substituído por servizos.

En segundo lugar, construímos unha cidade policéntrica onde se propician os barrios, como a unidade de vida cotiá, para fomentar que as persoas poidan xestionar mellor o seu tempo. É, polo tanto, unha cidade multiusos e multihorarios, tal como vese no estudo do Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos, ou no do Mercado de Traballo Nocturno, que xa lles comentei. Queremos, e estamos construíndo, unha cidade con moitos centros de proximidade onde comprar, durmir, descansar, andar, gozar para que as persoas poidan sentir o tempo como propio. A todo isto hai que engadir, polo que contribuíu a este novo desenvolvemento e perspectiva do desenvolvemento equilibrado que queremos, que na nosa cidade engádese o factor turismo que desde fai dez anos foi aumentando ata cifras como 4.549.587 turistas en 2004 e 5.061.264 turistas en 2005. Ampliándose o período de maior afluencia turística, que, agora, abarca desde o mes de maio a outubro. (Datos de Turismo de Barcelona, 2006).

En terceiro lugar, levabamos varios anos traballando cos conceptos do multihorario como forma de democratizar servizos para poñelos ao alcance da xente mais nova, á vez que permitía que persoas de diferentes idades utilizasen equipamentos como museos, bibliotecas, centros cívicos etc. É o que se coñeceu como programa “Barcelona Bonanit” que serviu de exemplo a outras cidades do Estado como Xixón. De aí, pasouse a promover a participación de todos os axentes sociais da cidade na elaboración dun “Pacto pola noite”. Os traballos dos diferentes grupos que participaron no proceso de reflexión para a súa consecución, leváronnos a ponderar que máis aló dos problemas específicos de colisión das diferentes necesidades da cidadanía no espazo noite, o que emerxía era unha cuestión moito máis importante: os Usos Sociais do Tempo.

Son moitas as cidades europeas e países que traballan nesta liña, que puxeron os Usos Sociais do Tempo na axenda política. A metade dos 80, a partir dos movementos de mulleres, fóronse difundindo en Europa, rapidamente, estudos e boas prácticas sobre políticas temporais que poñían o acento na calidade dos tempos de vida da cidadanía. Nos anos 90 Italia pon en marcha un proceso lexislativo que culmina co recoñecemento fundamental a través da lei “Tempi e Horari”, número 53 de 8 marzo de 2000, na que as políticas temporais convértense, definitivamente, nun dos instrumentos de actuación en materia dos dereitos de cidadanía. A partir de aí, moitas cidades e municipios crean os seus “Uficcio Tempi”: Roma, Milán, Cremona, Torino, e inician diferentes experiencias de boas practicas.

En Francia, coa chegada dos socialistas á alcaldía de París tamén poñen en marcha a súa “Bureau du Temps” dependendo da primeira tenencia de alcaldía, outras cidades como Lyon, Belfort, Ámsterdam, Helsinki, etc., tamén están realizando experiencias relacionadas cos usos sociais do tempo, do mesmo xeito que cidades do noso país como Oviedo, ou ben organismos autonómicos como a Xunta de Andalucía, que supoño que xa deben coñecer e das que poden atopar algúns exemplos no CD que reúne os relatorios do Congreso Internacional que celebramos en Barcelona, recentemente, como xa lles comentei, e que lles puxen á súa disposición hoxe. Coñecidas as experiencias que se están levando a termo nestes países e cidades, axuntado á vez que levamos traballando neste tema suscitámonos:

¿Que deben fomentar estas políticas?

A cohesión social, a paridade, a igualdade de oportunidades, a auto-xestión do tempo propio. E para iso deben suscitar o tempo como un dereito das persoas, como un dereito máis da cidadanía

¿Porque dicimos que o tempo é un dereito de cidadanía?

A. Porque, como xa dixen, o tempo é un factor determinante na saúde psíquica e física das persoas.

B. Porque a vivencia do control persoal da xestión do tempo, é un eixe vertebrador do equilibrio físico e psíquico das persoas.

C. Porque, como os datos nos demostran, o tempo converteuse nun ben escaso.

D. Porque a súa escaseza é un factor de discriminación social, sobre todo para as mulleres.

E. Porque os homes tamén teñen dereito a desenvolver as súas capacidades de coidado das persoas e a súa contorna doméstica.

F. Porque as mulleres teñen dereito a ter máis tempo social e persoal.

G. Porque en democracia sabemos que os recursos deben distribuírse entre a cidadanía. Así pois, se o tempo é un ben escaso, que contribúe ao benestar das persoas e ao desenvolvemento económico e social, debemos de buscar formas para redistribuílo. E desde unha perspectiva progresista, isto debe facerse con dous principios básicos irrenunciables: equidade e paridade.

H. Porque o tempo das persoas debe poderse harmonizar e esa harmonización debe facerse coa implicación de todos os axentes sociais.

I. Porque o uso harmonizado do tempo e a percepción de que pode autoxestionarse, é un elemento básico de benestar cotián e de cohesión social.

J. Porque a vivencia do control do tempo persoal é un factor de fomento do civismo.

K. Porque non ter tempo propio e non poder harmonizalo, implica discriminación respecto de as posibilidades de relacionarse, formarse, reciclarse, convivir, en definitiva, vai en contra da igualdade de oportunidades.

Antes de finalizar a miña intervención, explicándolles que estamos facendo desde a Concellaría dos Novos Usos Sociais do Tempo, quixese expoñerlles que:

Desenvolver as Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo suscita uns eixes de actuación principais e uns retos que hai que ir afrontando coa participación de todos os axentes sociais e cun traballo transversal e pluridisciplinar:

- Repensar as nosas cidades e municipios para que o eixe do planeamento urbanístico e da planificación dos seus servizos e equipamentos, públicos e privados, sexa o tempo das persoas.

- Traballar para provocar cambios nas actitudes sociais e persoais que, respecto ao valor uso do tempo, son sexistas e discriminatorias ao poñer o acento, só no valor económico do tempo.

- Fomentar a paridade e a igualdade de oportunidades, deixando de considerar a xestión do tempo como un problema das mulleres.

- Analizar e mostrar as novas realidades e necesidades sociais respecto de a harmonización do tempo laboral, familiar e persoal.

- Considerar o uso harmonizado do tempo como un elemento básico do benestar cotián, da cohesión social e do desenvolvemento económico equilibrado.

- Favorecer e promover boas prácticas, impulsando experiencias piloto en pobos cidades e barrios para podelas incorporar ao conxunto das actuacións e planificacións municipais.

- Conseguir que a relación entre a vida persoal, laboral e familiar chegue a ser harmónica, ao situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social.

- Contemplar a posibilidade de implementar medidas de discriminación positiva que favorezan que os homes utilicen o tempo en levar a cabo as tarefas e os traballos non remunerados que facilitan as relacións interpersonais e o benestar físico e psíquico das persoas.

- Favorecer a utilización das TIC, e a súa implementación democratizada e, xa que logo, xeneralizada, como ferramentas que facilitan o uso do tempo persoal, así como o laboral e familiar, de forma máis paritaria, á vez que fan posible un ritmo de vida máis lento e sostible nos nosos pobos e cidades.

Quero facer especial mención das TIC porque as tecnoloxías da comunicación e a información, contempladas desde a perspectiva das Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo, permitiranos converter o tempo das persoas e a súa xestión en máis paritario. Facer o esforzo de pensar en todas aquelas tarefas cuxa consecución, en calquera traballo, poida ser contemplada por obxectivos, permitirá aumentar o benestar das persoas posto que lles facilitará un maior control sobre o seu tempo. Cousas tan sinxelas como utilizar o correo electrónico e algunhas das aplicacións deses programas pode aforrar reunións e os desprazamentos ás mesmas. O que se traduce nunha maior percepción de xestión do tempo nas persoas e un aforro para as empresas. Iso sen mencionar a contribución á mellora do medio ambiente.

Non se trata de traballar desde casa sempre, trátase de concibir que se poñemos a tecnoloxía ao servizo das persoas podemos pensar noutras modalidades de traballo que aforren reunións, desprazamentos, viaxes a outras cidades e faciliten a non presenza física diaria no posto de traballo, a distribución propia do tempo, en definitiva, un maior grado de benestar á vez que un maior desenvolvemento socioeconómico.

Desde a perspectiva das Políticas Públicas dos Usos Sociais do Tempo, hai que traballar para a democratización das tecnoloxías tanto para que as persoas teñan acceso á rede, como para que cuestións como a domótica deixen de ser un luxo e contribúan ao benestar cotián das persoas facilitando a paridade no uso do tempo familiar e doméstico. Paridade que se translucirá no tempo social e profesional de homes e mulleres.

Hai dúas condicións imprescindibles para que as políticas dos Usos Sociais do Tempo sigan avanzando e póidanse poñer en marcha de forma xeral no noso país:

1. O liderado político

2. Desenvolver políticas de proximidade.

¿Qué políticas dos novos Usos Sociais do Tempo estamos realizando en Barcelona?

Desde a Concellaría de los Novos Usos Sociais del Tempo puxemos en marcha o Programa NUST como instrumento de planificación e execución das políticas do tempo das persoas, a fin de impulsar, desde os principios da transversalidade, as actuacións derivadas das políticas municipais destinadas a mellorar o uso e a organización do tempo na cidade. O reto consiste en conseguir que a relación entre a vida laboral, persoal e familiar sexa harmónica, ademais de situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social.

Actuar para facilitar esta articulación conleva, tal como xa lles comentei, incidir en todos os aspectos vinculados á organización do tempo na vida urbana: a fluidez dos servizos, a diversificación dos horarios e dos usos, a mobilidade, a planificación e o deseño dos espazos urbanos.

Eixes de actuación

- Observación: Coñecemento e análise da realidade
- Intervención: Experimentar e impulsar boas prácticas.
- Concertación: Interlocución e colaboración co conxunto dos axentes implicados.
- Sensibilización: Xerar debate e sensibilizar á sociedade.

Principais actuacións

Tempo de Barrio, tempo educativo compartido por 12.000 persoas (o alumnado e as súas familias) de 49 centros educativos de 3 barrios da cidade melloran a oferta, o horario e a calidade das actividades.

A intervención, que se leva a cabo en colaboración coa Fundación Jaume Bofill, ten por obxecto deseñar e aplicar accións destinadas a construír un tempo e un uso dos espazos educativos colectivos que resulten máis adecuados ás necesidades das familias e que simultaneamente fomenten a articulación de redes educativas.

A experiencia piloto lévase a cabo en diversos barrios de 3 distritos da cidade. As escolas, as AMPAS e as entidades participan no diagnóstico, a elaboración e a aplicación de propostas:

- Información ás familias
- Actividades compartidas
- Uso de espazos escolares
- Coordinación de Asociacións de Nais e Pais

Nestes momentos hai 12 propostas que se van a poñer en marcha ao comezo do curso. Aínda que durante este mes de xuño, realizouse, a modo de proba piloto, unha proposta de “tardes de circo” en familia nos patios das escolas, actividade aberta a todas as familias do barrio, aínda que os seus fillos e fillas non asistan a esa escola. A experiencia deu como resultado que tres escolas dun barrio puxéronse de acordo en alternar a actividade e unha media de 200 familias asistiron cada tarde de sábado á actividade. No próximo xullo vaise a realizar noutros barrios doutro distrito da cidade, a apertura dos patios durante a semana para que os mozos e mozas do barrio póidanos utilizar como espazo público para xogar.

La Marina, un espazo para conciliar os tempos

Trátase dunha experiencia piloto que incorpora a perspectiva dos usos do tempo no planeamento urbano dun barrio en plena transformación.

É unha actuación transversal, en colaboración coa Fundación Maria Aurèlia Capmany, que ten en conta os horarios de servizos, mobilidade interna do barrio, uso multifuncional de espazos escolares, mellora da distribución dos servizos, medidas para a harmonización dos tempos das persoas, usos dos equipamentos e espazos públicos. A experiencia consta de tres fases: 1/Análise da realidade existente, 2/Definición de propostas de actuación e 3/ Experimentación de accións. Nestes momentos estase na fase de definición de propostas consensuadas entre os diversos axentes sociais implicados.

Tempo para traballar, tempo para vivir

Iniciativa conxunta do Concello de Barcelona e o Consello Económico e Social da cidade, destinada a reflexionar e debater, coa colaboración dos axentes sociais, os beneficios socioeconómicos que conleva harmonizar o tempo de traballo co tempo persoal e familiar. Nestes momentos levamos realizadas dúas xornadas de debate e presentación de experiencias europeas. Os diferentes axentes sociais implicáronse nos estudos que se levaron a cabo e actualmente hai diferentes propostas de acción e boas prácticas nas empresas que en setembro se comezasen a ponderar para levar á práctica.

Laboratorio do tempo

Observatorio de investigación para profundar no coñecemento da realidade dos usos do tempo na cidade. Deste xeito disponse dun instrumento de prospectiva, análise e experimentación, coa vinculación de diversos axentes que traballan neste tema. É un instrumento para difundir tendencias, favorecer o debate e impulsar boas prácticas.

Plan de estudos

Institucións de recoñecido prestixio participan nos traballos de investigación. A Universidade Autónoma de Barcelona, o Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos, a Fundación Jaume Bofill e a Fundación Maria Aurèlia Capmany son algunhas das entidades que colaboran cos traballos de investigación e opinión, a fin de coñecer a situación xeral dos usos do tempo na cidade polo que respecta a determinados aspectos, tales como:

- O uso social do tempo na cidade
- A organización do tempo de traballo
- O uso do espazo público
- O tempo de educación non formal

De todos eles poden atopar os resultados no CD que puxen á súa disposición.

Web e boletín Nust

Dúas ferramentas de comunicación electrónica para fomentar o debate, a información e a divulgación de boas prácticas.

A web, co apoio da Deputación de Barcelona, é un espazo para experimentar e facer visibles as políticas dos usos sociais do tempo que se están desenvolvendo en todo o mundo. A dirección é: bcn.es/nust.

O boletín NUST é un informativo dixital para difundir por Europa os aspectos máis significativos destas políticas e das actuacións do programa municipal: bcn.es/nust/butlleti

Nestes momentos a web pode ser visitada en castelán e inglés, cousa á que lles invito.

Dosieres do tempo

Colección editorial de traballos monográficos orientados a sensibilizar e estimular o debate. Elaborados por especialistas con experiencia nos diferentes ámbitos, suscitan os retos que con relación aos usos dos tempos danse actualmente no mundo urbano. Ata agora publicamos: “Tempo e municipio”; “As TIC e o uso dos tempos”; “Mobilidade, usos e ritmos” e “Novas familias e novos tempos”.

Concertación e participación

As Políticas dos Usos Sociais do Tempo teñen unha dimensión transversal, tanto no seu deseño e contido, como na súa aplicación.

Como xa comentei, é necesaria a participación e implicación do máximo número posible de axentes sociais para avanzar de forma conxunta na elaboración de propostas e na aplicación de novas actuacións.

O uso social do tempo na rexión metropolitana

Proxecto, en colaboración co Plan Estratéxico Metropolitano de Barcelona, que ten por obxecto dispoñer de información sobre a relación entre os usos sociais do tempo e o funcionamento da Rexión Metropolitana de Barcelona, así como coordinar unha mesa de debate con representantes institucionais e sociais da contorna metropolitana. O obxectivo é avanzar, de forma conxunta, na elaboración de recomendacións e propostas relacionadas co Planeamento Urbano e os servizos de proximidade e outros aspectos relacionados cos usos sociais do tempo e as políticas que se deben desenvolver.

Outras experiencias de boas prácticas que nestes momentos estanse realizando para mellorar o tempo das persoas son: Bcn.es es temps. En 3 distritos da cidade nas Oficinas de Atención á Cidadanía (OAC) hai unha persoa que ensina á xente que acode a utilizar a administración electrónica para aforrar desprazamentos e dálles un folleto para informarlles de todos os trámites que poden realizar, así como de todos os puntos de acceso libre á rede que existen na cidade.

Tamén, por parte da sociedade Transportes Metropolitanos de Barcelona, estase levando a cabo a acción “Gaña Tempo para Ti”, infórmase directamente aos teléfonos móbiles das persoas que o solicitan, dos minutos que faltan para que o autobús pase pola parada na que están. Poden memorizar o código da parada que lles interesa e consultalo diferentes veces.

Rede de cidades e pobos

Unha iniciativa conxunta entre o Concello de Barcelona e a Deputación de Barcelona.

25 municipios e un consello comarcal integran a rede. O seu obxectivo é incentivar a reflexión común neste ámbito da política local. A cooperación mancomunada, interinstitucional e cos axentes sociais, son as ferramentas e os eixes básicos de actuación desta xestión en rede. Rede que, actualmente, ten en marcha tres grupos de traballo e realizou varios encontros con outras cidades de Europa para analizar as boas prácticas e as políticas de usos sociais do tempo que están implementando.

Imma Moraleda

Madrid, mércores 21 de xuño de 2006.

Fonte: Necesidad de Políticas Públicas de Usos Sociales del Tiempo

Categories: Loita social
11 Comments »

Categories: Vivenda e especulación
No Comments »

Case 10 anos despois de que un movemento rebelde derrocase o goberno do dictador Mobutu Sese Seko tras 32 anos no poder, o pobo da República Democrática do Congo tivo ao fin a oportunidade de elixir democraticamente ao seu presidente e a 500 deputados. Con todo, a principios de xuño, ninguén en Yasira coñecía a data das eleccións. Aquí, no interior do Congo, as noticias viaxan a modo. Desde o aire, albíscanse soamente algunhas estradas abertas ao longo deste enorme país polos colonizadores belgas, agora engulidas pola natureza indomable. O reto de intentar levar a cabo unhas eleccións libres e xustas neste país anárquico é enorme. O mercado de Yasira no territorio Isangi é a zona comercial máis grande da zona, e serve a unha poboación de 500.000 habitantes. Tárdase varios días en chegar a Isangi en canoa ou piragua desde Kisangani, capital da provincia Nororiental da RDC, a uns 1.000 km da capital do país, Kinshasa. Propulsado por un motor fora borda, a viaxe polos ríos Congo e Lomami, atravesa densos bosques e plantacións abandonadas de palmeiras entre edificios oficiais derruídos e fábricas abandonadas.

En avioneta, esta mesma alfombra verde aparece moteada de bandeiras amarelas que sobresaen coa insignia do Partido do Pobo para a Reconstrución e o Desenvolvemento (PPRD), o partido político do Presidente Joseph Kabila, no poder desde xaneiro de 2001, herdando ao seu pai, Laurent-Desire Kabila, líder do movemento revolucionario que desbancou a Mobutu.

Sen oposición visible

Non vese ondear bandeiras de ningún outro candidato ás eleccións. Coma se a provincia oriental fose un bastión seguro do novo presidente. Case todos os observadores entrevistados da rede IRIN de xornalistas din o mesmo: “Kabila ten o diñeiro, así que gañará”.

No mercado de Yasira, un comerciante vende drogas sen licenza mentres outros ofrecen peixe afumado, plátanos ou pastel de cassava envolvido en follas. Fóra disto, a economía atópase no dique seco. O electorado aquí, como noutros pobos ao longo do empobrecido corazón do Congo, está necesitado: “Queremos diñeiro, cervexas ou camisetas”, exclamaba un votante. En Kisangani, a xente paséase en camisetas decoradas con imaxes e nomes dos candidatos un mes antes de que empece a campaña oficial. “No medio de toda esta miseria, podes comprar o voto de calquera pobre home a cambio dunha pastilla de xabrón”, di a irmá Marie Madeleine Bofoe, directora do posto de Caritas en Isangi.

Isto mostra un paradoxo: unhas eleccións que pretenden acabar co despotismo colocan a toda unha sociedade na tesitura de especular co seu futuro. “Non sabemos nada acerca dos candidatos, e non temos nin idea da quen votar”, di Bebale Bombole, un vendedor de peixe. Con máis de 9.600 candidatos ao parlamento e un período de campaña limitado a un mes, moitos votantes non poderán tomar unha decisión sopesada.

Falta de información

A información chega á poboación a través da radio, pero no mercado de Yasira, non se venden pilas desde fai máis dun mes. Polo tanto non houbo máis información para os electores. O prezo das pilas está fóra do alcance de moitos, un paquete custa 200 francos congoleños (uns 4 euros), catro veces máis que a cota mensual dun colexio.

Durante a súa presidencia, Mobutu saqueou as arcas do Estado, gastando o orzamento nacional en iates e avións privados, e un estilo de vida ostentoso en hoteis de luxo ao longo e ancho de todo o mundo. Cando Kabila pai entro en Kinshasa, a xente esperaba un cambio, pero agora teñen medo de que se repita de novo a Historia.

A corrupción abunda na RDC. Un recente escándalo desvelou que 4 millóns de dólares “case a metade do orzamento oficial do país para doutores e hospitais” perdéronse nos corredores do Ministerio de Sanidade. O diñeiro aforrouse grazas ao plan de condonación da débeda para algúns dos países máis pobres do mundo.

Un dos administradores da cidade de Isangi non nega os problemas de goberno aos que se enfronta o seu país: “Non temos cultura política e as eleccións son algo novo para nós. A xente non ten bases para facer xuízos de valor, os candidatos que reparten agasallos terano máis fácil e non xogan limpo con respecto aos outros”.

Cando este administrador foi requirido polo goberno de transición fai un ano, herdou unha oficina dirixida por xente que non percibira un salario en anos. Sen ordenadores, nin sequera contaban con máquinas de escribir ou papel.

Cun orzamento inicial de 3.000 dólares dun gobernador provincial, o administrador comprou unha piragua con motor para comezar cun negocio que financiaría a súa oficina. Tamén planeou comprar unha motoserra para tallar árbores e vendelos e así conseguir un soldo para el e os outros empregados do goberno. “Neste país tes que amañarte como poidas”, di encolléndose de ombreiros. “É o que se chama autoxestión”.

IRIN - Yasira (República Democrática do Congo) - 31.7.2006

Fonte: Un voto por una pastilla de jabón

A poboación vota ao presidente para salvar o pelexo

O sociólogo Rémy Bazenguissa-Ganga, do Centro de Estudos Africanos de París, fala dos motivos que empuxan ás sociedades subsaharianas á corrupción contra un modelo estatal importado de Europa.

A pesar do discurso sobre a obrigación de render contas (accountability), e o bo goberno, ¿como funciona realmente o Estado no África subsahariana?

Se entendemos o Estado no sentido weberiano, como aparello burocrático europeo, non existe tal en África. Con todo, si que existe unha política centralizada. Aínda que haxa violencia, guerras e corrupción nuns cantos países africanos, estas dinámicas non se levan a cabo de calquera forma, senón que existen unhas regras que hai que respectar. Doutra banda, a corrupción non vai contra o Estado, senón que forma parte del. En África, repítese a miúdo que “o Estado somos todos” e os cidadáns crense con dereito de esixir e roubar aquilo que lles pertence. Cando un funcionario non recibe o seu salario, empeza a traballar menos e rouba todo o que pode.

Durante a Guerra Fría, o poder pasaba dunhas mans a outras no que se deu en chamar “a encarnación do poder”. Existía un sistema unipartidista no que o máis forte chegaba ao poder a través dun golpe de Estado e tiña lexitimidade para gobernar ata que oprimía o suficiente á oposición como para que se sentise lexitimada para emprender, á súa quenda, outro golpe de Estado, perpetuando así un círculo vicioso. Logo da década dos noventa, a democratización destes réximes amplía o campo da violencia, que xa non está só en mans das elites (o antigo partido único), senón tamén da poboación. Trátase de la “popularización” da guerra, na que a poboación cre ter dereitos políticos e exérceos a través da violencia. A violencia política produce así suxeitos políticos.

Algúns autores, como Jean François Bayart, falan de Estado africano rizomático (baseado en redes informais e horizontais). Cre que a corrupción é máis lexítima en África que en Occidente?

O que podemos afirmar é que implantamos por todos lados o mesmo sistema: un Estado de dereito, unha constitución, a herdanza do republicanismo nas ex colonias francesas, etc. Pero a lóxica cambia na maioría de Estados africanos. Existe unha perversión deste sistema e a racionalización da burocracia é relativa: os funcionarios poden esixir discrecionalmente ao cidadán que pague por uns papeis que en Occidente serían gratis. A presidencia tamén se exerce como un dereito vitalicio. En todo caso, algúns autores aseguran que este comportamento se debe á inexistencia de Estado, pero en realidade isto demostra que o Estado existe. Ao final do Zaire de Mobutu, por exemplo, moitos prevían a explosión do país e do Estado, pero aínda hoxe o Estado da República Democrática do Congo existe e non é cuestionado como tal.

A miúdo preséntase o dilema -como hoxe na RDC- entre convocar eleccións (democracia) ou facilitar o fin da violencia (seguridade). ¿Que vén primeiro?

As eleccións son convocadas a miúdo para poñer fin a un conflito. Con todo, a guerra reapareceu en Angola xusto logo das eleccións. Son o que eu chamo “guerras electorais”; guerras producidas ou reforzadas por unhas eleccións. Os comicios pasan a formar parte do proceso da guerra. A elección de Charles Taylor en Liberia mediante unhas eleccións explícase porque os electores prefiren telo no poder, a cambio de salvar a vida. A elección de Denis Sassou no Congo-Brazzaville é o resultado da mesma lóxica: “Máis vale que (Sassou) nos dirixa, antes que nos mate”. De aquí a dificultade de celebrar unhas eleccións libres nun sistema de guerra. En todo caso, non se atopou a solución para acabar coa violencia. O ex director xeneral da UNESCO, Federico Mayor Zaragoza, conseguiu en 1997 un acordo de “cultura de paz” no Congo-Brazzaville entre os grupos armados. Dous meses despois da firma, rexurdiu a violencia… Necesítase que os actores armados estean cansados de loitar e queiran realmente sentarse a negociar.

Por que a RDC recibiu nos últimos anos tantos millóns de euros de axuda oficial ao desenvolvemento excepcional no continente, sen dar os froitos esperados.

Hai cuestións xeopolíticas cos países veciños do leste, pero a RDC é ante todo un país cunha riqueza natural extraordinaria. A súa colonización baseouse na explotación por parte de empresas internacionais… ¡Non investir hoxe na RDC sería case un insulto!

Albert Padrós - París - 31.7.2006

Fonte: La población vota al presidente para salvar el pellejo

Café Babel

Categories: Noticias Quentiñas
10 Comments »