Texto elaborado por Granada Vía Verde, e explica unha serie de preguntas e respostas sobre a utilización da bicicleta como medio de transporte, así como unha serie de medidas para fomentar e normalizar o seu uso. Deberiamos esixir aos nosos gobernantes a implantación progresiva de todas estas medidas, e máis estando a piques de elixir cal será o alcalde dos nosos pobos e cidades.

• Liberación do espazo público
• Pacificación do tráfico
• Redución do uso dos coches e as motos
• Mobilidade gratuíta, segura e saudable:
  • Camiñar
  • Transporte colectivo gratuíto
  • Bicicleta

Fomento da bici

A liberación do espazo público, a redución dos desprazamentos en moto ou coche, a pacificación do tráfico e a aprendizaxe de circular en bicicleta entre o tráfico de forma segura e responsable, non só fomenta o uso desta senón que mellora a calidade das rúas para todos os usuarios.

Motivos da elección do desprazamento en coche ou moto

• Distancia: distancias vivenda, centro de traballo, estudo, servizos, consumo, lecer, etc
• Rapidez
• Mal servizo de transporte colectivo
• Seguridade
• Comodidade
• Aspectos culturais e sociais: status, “cultura do coche e da moto”
• Consumismo: é unha necesidade creada, publicidade

Varias destas razóns son ficticias, por exemplo a comodidade ou a rapidez cando hai atascos e outras se poden solucionar mediante outro tipo de transporte menos daniño, máis seguro, eficiente e saudable.

Consecuencias da elección do coche ou a moto para o desprazamento

• Destrución do territorio: estradas, perda de espazos naturais e rurais
• Inseguridade: en España ao redor de 4.000 persoas mortas por ano, en Granada capital en 2005: 71 persoas feridas (21 atropeladas, 42 en moto e 8 en coche), 9 mortos (4 atropelados e 5 en moto). Ademais dos conflitos militares e masacres nos en pobos onde se subtrae o petróleo
• Ocupación do espazo público, perda do dereito ao uso da rúa, inaccesibilidade non motorizada
• Insalubridade: o dereito a circular en coche ou en moto somete outros dereitos máis importantes de todas as persoas, como a calidade de vida e a saúde: contaminación do aire e ruído
• Contribución ao cambio climático
• Consumo excesivo de recursos naturais
• Excesivo gasto social: estradas, parkings, sanidade, mantemento do tráfico (policía, sinais…). Gasto individual: seguro, gasolina, multas, parking, vehículo, tempo, impostos, avarías, …

O automóbil fixo unha terrible estafa ao home. Encandeoulle coa promesa de que grazas a el viviría mellor porque se movería máis e máis rápido e condenoulle a vivir (a traballar) para poder moverse. O condutor de coche típico pasa máis de 1.500 horas por ano ao seu automóbil: sentado dentro del, en marcha ou parado, traballando para pagalo, para pagar a gasolina, os neumáticos, as peaxes, os seguros, as infraccións e os impostos para a construción das estradas e os aparcadoiros. Conságralle catro horas ao día nas que se serve del ou traballa para el. Sen contar co tempo que pasa no hospital, no tribunal, no taller ou vendo publicidade automobilística ante o televisor, … Estas 1.500 horas anuais sérvenlle para percorrer 10.000 quilómetros, é dicir, 6 quilómetros por hora. Exactamente a mesma velocidade que alcanzan as persoas andando (adaptado de Ivan Illich).

Propostas de solución

¿Crear novas infraestruturas?

A construción de novas estradas non soluciona a conxestión. A máis facilidades de circulación para os coches e as motos, crece o número de desprazamentos neles.

Novas infraestruturas de desprazamento (aínda que sexan “sostibles”) producen novos desprazamentos, atraen a urbanización e, con ela, novas necesidades de mobilidade e destrución do territorio. A planificación territorial debería ir no sentido de reducir os desprazamentos, en lugar de facelos “sostibles” (¡reducir antes que reciclar!). O investimento en infraestruturas e en mantemento destas podería investirse na recuperación de camiños e nun transporte colectivo de calidade e gratuíto.

Transporte colectivo gratuíto e de calidade

O gasto social do transporte en coche ou moto (estradas, mantemento de estradas, sinais, policía, parking…), así como o gasto para novas infraestruturas (metro, ave, teleférico, …) pódese investir en transporte colectivo gratuíto para todos.

Pacificación do tráfico liberación do espazo público

As habituais medidas de axilización do tráfico (túneles, novos carrís, multiplicación de carrís para os xiros, semáforos, …) intentan facer a circulación máis rápida, é dicir, máis perigosa, ruidosa e contaminante. O tempo gañado polos condutores de coche ou moto é insignificante comparado co custo social e humano; ademais de ser, a miúdo, ficticio (o efecto “chamada” produce máis conxestión e a velocidade media entre acelerón e freada é a mesma que se fóra a unha velocidade baixa constante (10 ou 20 km/h).

Circula lento, viaxa rápido

Algunhas medidas de pacificación e recuperación do espazo:

• Barreiras físicas (non xurídicas) ao desprazamento en coche ou moto para reducir a inseguridade nas rúas (20 km/h, 10 km/h)
• Paso de peóns elevados en cada esquina de cada rúa
• Substitución dos paso de peóns semaforizados por pasos de peóns elevados
• Elevación dos cruces ao nivel da beirarrúa: que sexa o vehículo o que teña que cruzar a rúa
• Zona de rúas non motorizadas no centro e os barrios
• En rúas estreitas: prioridade peonil e eliminación de beirarrúas
• Redución do espazo das calzadas
• Redución progresiva de lugares de estacionamento
• Clausura dos parkings no centro da cidade
• Rede de rúas non motorizadas que unan os diferentes barrios
• Recuperación de camiños: accesibilidade peonil e ciclista a través de vías non motorizadas entre os pobos da área metropolitana e a capital

Bicicleta

É desexable que se use máis a bicicleta por todos os beneficios persoais e sociais que esta implica: económicos, de saúde, ambientais. A bicicleta é, ademais, a gran alternativa ao coche e á moto para o transporte individual, practicamente gratuíta, segura e saudable. Aínda que, hai que pensar que non todas as persoas poden ou desexan ir en bicicleta.

A maioría das persoas que quixesen ir en bicicleta non o fan por medo ao tráfico. Entón, a liberación do espazo público, a redución dos desprazamentos en coche ou moto, a pacificación do tráfico e a aprendizaxe de circular en bicicleta entre o tráfico de forma segura e responsable, non só fomenta o uso desta, senón que mellora a calidade das rúas para todos os usuarios, ata para o condutor de coche ou de moto que non quere verse na situación de atropelar a alguén ou ser danado el mesmo. Con todo, a ferramenta máis popular utilizada é o carril bici, que non resolve a problemática exposta, ademais, a súa implantación noutras cidades non deu lugar a unha redución significativa de desprazamentos en coche ou moto. O espazo da bicicleta existe, a rúa. Hai que recuperala.

Algunhas medidas concretas de fomento da bici-pacificación do tráfico e liberación do espazo público

• Biciescola: aprendizaxe de montar en bicicleta e saber circular entre o tráfico como usuario responsable e con dereito ao uso da rúa
• Integración ciclista no tráfico: sinais que inclúan a bici como vehículo, dereito do ciclista a usar toda a calzada, respecto á velocidade ciclista
• Parkings bici na calzada en todas as rúas
• Combinación modal bici-bus-tren (estacionamentos e facilidades de carga)
• Aluguer bici gratuíto en todos os barrios
• Campañas educativas para o fomento do uso da bici en toda a poboación
• Mapas de rutas e puntos de interese ciclistas
• Campañas educativas para o respecto cara aos ciclistas por parte da poboación en xeral. A bici como medio de transporte con valor, mellorando a imaxe dos ciclistas

Fonte: Fomento de la bici: pacificación del tráfico, liberación del espacio público y transporte colectivo gratuito

Categories: Mobilidade